Là ai ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

GS. Sarah Gilbert, người sáng chế vaccine Covid: Giờ hãy đối mặt thêm 12 bệnh nữa – BBC News Tiếng Việt

GS. Sarah Gilbert, người sáng chế vaccine Covid: Giờ hãy đối mặt thêm 12 bệnh nữa

  • James Gallagher
  • Người dẫn chương trình Inside Health, BBC Radio 4

18 tháng 10 2021Sarah GilbertNguồn hình ảnh, Getty Images

Y khoa đã làm biến đổi đại dịch, và các công nghệ thử nghiệm phát triển vaccine trong thời gian nhanh kỷ lục đã thúc đẩy mạnh mẽ những tham vọng khoa học. Có thể chúng ta đang bước vào thời kỳ hoàng kim của một loại vaccine mới?

Short presentational grey lineNếu bạn khám phá về bước tiến mới nhất về vaccine, bạn sẽ tìm thấy Giáo sư Dame Sarah Gilbert, từ Viện Jenner và là ‘ mẹ đẻ ‘ của vaccine Oxford .

(Năm 2021 bà được Nữ hoàng Anh phong tước quý tộc: Dame Commander of the Most Excellent Order of the British Empire (DBE), nhờ công lao đóng góp cho khoa học).

Sử dụng một công nghệ tiên tiến mang tính cách mạng, nhóm nghiên cứu và điều tra tại Oxford đã có sẵn một loại vaccine để mở màn thử nghiệm lâm sàng chỉ sau 65 ngày. Với sự hợp tác cùng nhà khổng lồ trong ngành dược phẩm AstraZeneca, hơn 1,5 tỷ liều đã được phân phối trên khắp quốc tế .Bạn hoàn toàn có thể cho rằng, một khi đã lên đến đỉnh điểm sự nghiệp, bạn sẽ hoàn toàn có thể tự do tâm lý những thứ lớn lao, vượt qua ranh giới sự hiểu biết của trái đất .Tuy nhiên, gần như là mỗi khi tôi phỏng vấn Giáo sư Gilbert, tôi có cảm xúc rằng một hầu hết thời hạn của bà là dành cho việc mua tủ lạnh và tủ đông. Vì rốt cuộc, nếu không dữ gìn và bảo vệ được những mẫu virus và vaccine nguyên mẫu thì bạn không hề triển khai điều tra và nghiên cứu vaccine .” Tôi vẫn đang nhận nhiều yên cầu hơn, ” Giáo sư Gilbert nói với tôi .Nhưng phòng nhà bếp, nơi thường tìm được những thiết bị như vậy nhiều nhất, không phải là nơi tệ để hiểu về bước tiến nhảy vọt về vaccine mà Giáo sư Gilbert và những người cùng thời với bà đã đạt được .Vaccine thế hệ mới được tạo ra nhanh gọn và có tính linh động cao. Giáo sư Gilbert nói : ” Nó giống như trang trí một chiếc bánh kem .Phương pháp tăng trưởng vaccine kiểu cũ có nghĩa là bạn phải trở lại với nguyên vật liệu thô và mở màn từ đầu cho mỗi vaccine mà bạn làm. Nó giống như việc khởi đầu với một mớ nguyên vật liệu bột mì, đường, trứng và bơ. Bước tiếp theo là lấy con virus tiến công đó, hoặc những loại vi trùng gây bệnh, rồi giết hoặc làm yếu nó để làm vaccine .Tiêm hai loại vaccine cúm mùa mỗi năm. Liều dành cho người lớn được tạo ra bằng cách tăng trưởng virus cúm bên trong trứng. Sau đó, những virus được tinh chế và diệt trừ để tạo ra vaccine. Thuốc xịt mũi cho trẻ nhỏ có chứa virus còn sống, nhưng chúng yếu và không không thay đổi nên chúng hoàn toàn có thể sống ở nhiệt độ mát hơn ở khoang mũi, nhưng không sống sót dưới hơi ấm của phổi .Nhưng phải mất rất nhiều sức lực lao động để mở màn lại từ số lượng không so với mỗi loại bệnh mới và hoàn toàn có thể mắc nhiều sai lầm đáng tiếc. Bạn hoàn toàn có thể kết thúc với loại vaccine tương tự trong thất bại đau đớn .Vaccine virus corona của Oxford được tăng trưởng bằng một cách tiếp cận trọn vẹn khác được gọi là ” cắm-vào-là-chạy ” .Với kiểu vaccine này, hầu hết những phần việc đã xong xuôi – như chiếc bánh đã được nướng sẵn, giờ nó chỉ cần được ” trang trí ” sao cho tương thích với tiềm năng .” Chúng tôi đã có chiếc bánh kem và chúng tôi hoàn toàn có thể đặt một quả anh đào lên trên, hoặc chúng tôi hoàn toàn có thể đặt một số ít hạt dẻ cười lên nếu chúng tôi muốn một loại vaccine khác, chúng tôi chỉ cần thêm vài cụ thể phút cuối và xong rồi đó “, Giáo sư Gilbert nói với chương trình Inside Health .BBC1px transparent lineCái ” bánh ngọt ” vaccine của Oxford – hay theo thuật ngữ khoa học là nền tảng – là một virus gây ra cảm lạnh ở tinh tinh. Nó được can thiệp biến hóa gien để không gây nhiễm bệnh ở người. Sự ” trang trí ” là bất kỳ cái phong cách thiết kế cơ bản nào về gien cần để huấn luyện và đào tạo mạng lưới hệ thống miễn dịch tiến công. Một cái phong cách thiết kế cơ bản đó được thêm vào chiếc bánh và thế là xong việc .Chính điều này, được vận dụng lên virus corona Sars-CoV-2, đã giúp cho Giáo sư Gilbert nhận được nhiều lời tán dương, từ tước hiệu đến việc búp bê Barbie được phỏng theo hình ảnh của bà. ” Barbie yên vị trong văn phòng của tôi, nhưng vâng, tôi vẫn đang nghĩ đến việc cho Barbie làm người thế thân .

“Sẽ rất có ích nếu có người thế thân giúp tôi trả lời các cuộc phỏng vấn,” bà nói.

Hai trong số những vaccine cộm cán khác về Covid – một do Pfizer-BioNTech sản xuất và một do Moderna – sử dụng kiểu công nghệ tiên tiến vaccine ” cắm-vào-là-chạy ” khác có năng lực thích ứng cao. Và tổng thể những công nghệ tiên tiến này sẽ giúp việc tăng trưởng vaccine trong tương lai trở nên nhanh gọn và thuận tiện hơn .Giáo sư Gilbert nói : ” Có rất nhiều sự tăng trưởng về vaccine mà tất cả chúng ta cần làm ngay giờ đây thì mới được, “Đứng đầu trong list tiềm năng của bà là những ” loại bệnh ưu tiên ” chính thức. Trong khi Covid gây giật mình, những mầm bệnh này là những mối rình rập đe dọa chết người đang nhăm nhe. Chúng có năng lực gây ra những đợt bùng phát lớn và hoàn toàn có thể là đại dịch trong tương lai. Vaccine chống lại chúng sẽ cứu người .Chúng gồm có :

  • Hội chứng hô hấp Trung Đông – Mers
  • Sốt xuất huyết Lassa
  • Sốt xuất huyết Crimean-Congo
  • Virus Nipah
  • Zika
  • Ebola
  • Sốt thung lũng Rift
  • Virus Chikungunya
  • Bệnh sốt xuất huyết
  • Virus Hanta
  • Bệnh dịch hạch
  • Marburg
  • Sốt Q

Một số việc làm này đã được thực thi. Oxford đã mở màn thử nghiệm lâm sàng vaccine dịch hạch sử dụng công nghệ tiên tiến ‘ cắm vào là chạy ‘. Bệnh dịch nổi tiếng gây ra đại dịch Cái chết Đen giết hàng trăm triệu người. Riêng Moderna đang xem xét việc sử dụng công nghệ tiên tiến mRNA của riêng mình để tạo ra vaccine ngừa Nipah. Virus làm chết tới 3/4 số người bị nhiễm .Tuy nhiên, rào cản lớn để giải quyết và xử lý được những căn bệnh này sẽ giống như từ đó đến nay – tiền. Chúng tác động ảnh hưởng đến một số ít khu vực nghèo nhất trên quốc tế và có lo lắng rằng, ngay cả trong toàn cảnh đại dịch, sẽ không hề đổ tiền vào điều tra và nghiên cứu .Và, trong khi công nghệ tiên tiến vaccine đã tăng trưởng vượt bậc – những quân địch cũ vẫn vậy và một số ít có những đột biến đặt ra cho tất cả chúng ta những thử thách lớn .Tất cả những loại vaccine đều cần một tiềm năng – được gọi là kháng nguyên – mà chúng huấn luyện và đào tạo mạng lưới hệ thống miễn dịch để tiến công .Đối với toàn bộ những yếu tố mà Covid gây ra, virus này là một con quái vật khá đơn thuần và kháng nguyên tiềm năng khá là rõ. Bề mặt bên ngoài của virus được bao trùm bởi những protein dạng gai. Vì vậy, tổng thể những gì những nhà nghiên cứu phải làm là chuẩn bị sẵn sàng những phong cách thiết kế cơ bản cho protein đột biến, dạy khung hình nhận ra nó và tin rằng vaccine sẽ phát huy công dụng .Tuy nhiên, kháng nguyên tiềm năng không thực sự rõ ràng ở những vi trùng phức tạp hơn ba thủ phạm lớn gây chết người như – sốt rét, HIV và lao. HIV là một tiềm năng liên tục vận động và di chuyển. Nó đổi khác hình dạng nhanh gọn và vượt mặt mạng lưới hệ thống miễn dịch của tất cả chúng ta. Thật khó để biết làm thế nào để ngăn ngừa chúng .Chúng ta đã có vaccine phòng bệnh sốt rét và bệnh lao, nhưng chúng vẫn chưa đạt độ tuyệt vời .

Bước nhảy vọt tiếp theo

Thế giới đã tôn vinh đúng việc tiến hành vaccine sốt rét đầu tiên ở châu Phi vào tháng này, nhưng nó chỉ có hiệu suất cao khoảng chừng 30 % trong việc ngăn ca bệnh nặng. Đó là chính bới ký sinh trùng sốt rét có một vòng đời phức tạp, trong đó nó đổi khác thành nhiều dạng khác nhau, trên hai loài. Vi khuẩn lao cũng phức tạp hơn nhiều so với virus corona .Có một list dài những kháng nguyên để lựa chọn trong bệnh lao và sốt rét, và loại kháng nguyên tương thích vẫn còn chưa được tìm thấy .” Có rất nhiều sự lựa chọn, và không rõ tất cả chúng ta nên sử dụng cái gì “, Giáo sư Gilbert nói với tôi. ” Phải mất một thời hạn dài để tìm ra kháng nguyên tương thích, vì thế điều đó khó hơn nhiều. Chúng khó hơn nhiều so với những mầm bệnh bùng phát, vốn là những virus khá đơn thuần. “Tuy nhiên, BioNTech đang sử dụng công nghệ tiên tiến của mình để nỗ lực tăng trưởng vaccine chống HIV .Vì vậy, nếu ‘ cắm-vào-là-chạy ‘ là cuộc cách mạng đã được vật chứng trong đại dịch, thì điều gì sẽ đợi ta phía trước ?Giáo sư Gilbert nói : ” Tôi nghĩ rằng bước nhảy vọt tiếp theo là vaccine, chứ không phải là những công nghệ tiên tiến trọn vẹn mới, là làm cho những công nghệ tiên tiến tất cả chúng ta sẵn có được không thay đổi hơn, điều đó sẽ rất tuyệt vời ” .Vaccine hơi giống Goldilocks – chúng cần được giữ ở nhiệt độ chuẩn từ lúc được sản xuất cho đến lúc được tiêm. Nó có nghĩa là có một mạng lưới toàn thế giới gồm có tủ đông, tủ lạnh, hộp lạnh, v.v., hay được gọi là dây chuyền sản xuất lạnh. Nhưng rất khó để đưa vaccine đến 1 số ít vùng xa xôi và nghèo nhất trên quốc tế, đặc biệt quan trọng là những nơi không có điện .

Bà cũng nói rằng sẽ “thực sự tốt” nếu chúng ta có thể chích vaccine mà không cần kim tiêm.

Tốt hơn hoàn toàn có thể là nên ngừng việc dùng kim tiêm vaccine. Bạn hoàn toàn có thể có phản ứng miễn dịch tốt hơn so với 1 số ít bệnh nhiễm trùng phổi ( ví dụ điển hình như Covid ) trải qua dạng xịt. ” Bởi vì đó là nơi mà virus thường đến, sẽ khác nếu bạn bị nhiễm trùng lây truyền qua đường máu như sốt xuất huyết. “” Nhưng đây là điều mà chúng tôi không hề triển khai một cách nhanh gọn, có khá nhiều thử nghiệm vaccine phải được triển khai ” .

Inside Health được phát sóng trên BBC Radio 4 lúc 21:00 BST vào thứ Ba và 15:30 BST vào thứ Tư, và podcast trên BBC Sounds.

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button