Là ai ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

Hoàng Sâm – đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân – Giáo dục Việt Nam

( GDVN ) – Tháng 12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân được xây dựng, Hoàng Sâm được lãnh tụ Hồ Chí Minh và chiến sỹ Võ Nguyên Giáp chọn làm Đội trưởng .

LTS: Nhân kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2019), Đại tá Đặng Việt Thủy đã gửi đến Báo điện tử Giáo dục Việt Nam bài viết chia sẻ về Hoàng Sâm – người đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết.

Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập. Đây là một đội quân hoạt động theo phương châm chính trị trọng hơn quân sự; vừa xây dựng cơ sở, phát triển phong trào cách mạng, vừa tác chiến theo kiểu du kích, cơ động, bí mật, bất ngờ “lai vô ảnh, khứ vô tung”…

Chỉ huy một đội quân như vậy phải là một người từng lăn lộn với trào lưu cách mạng của quần chúng ; phải là người đã từng giỏi đánh du kích, tích góp được nhiều kinh nghiệm tay nghề chiến đấu. Người đó chính là Hoàng Sâm .

hoang sam

Hoàng Sâm tên thật là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1915, trong một mái ấm gia đình nông dân nghèo ở xã Lệ Sơn ( nay là xã Văn Hóa ), huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình .
Năm 1927, mới 12 tuổi cậu bé Trần Văn Kỳ đã phải rời làng quê phiêu bạt sang Xiêm ( Thailand ). Tại đây, Trần Văn Kỳ được tổ chức triển khai cách mạng của Việt Kiều kết nạp vào Đội thiếu niên tiền phong và nhận vào học ở trường học sinh Việt Kiều .
Năm 1928, thời cơ lớn đến với Trần Văn Kỳ khi Nguyễn Ái Quốc về Xiêm hoạt động giải trí với bí danh Thầu Chín. Trần Văn Kỳ được Nguyễn Ái Quốc giác ngộ và được chọn làm liên lạc trong suốt thời hạn Người hoạt động giải trí ở Xiêm .
Cuối năm 1929, Nguyễn Ái Quốc rời xứ sở của những nụ cười thân thiện sang Trung Quốc chuẩn bị sẵn sàng thống nhất những tổ chức triển khai cộng sản ở Việt Nam để xây dựng Đảng Cộng sản, Trần Văn Kỳ vẫn liên tục ở lại Thailand vừa học tập, vừa tích cực hoạt động giải trí cách mạng .
Năm 1933, Trần Văn Kỳ được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Cộng sản và ngay trong năm đó được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, đảm nhiệm in ấn phát hành truyền đơn .
Năm 1934, ông bị mật thám Vương Quốc của nụ cười bắt và giao cho lãnh sự Pháp ở Băng Cốc tra tấn, hỏi cung .
Sau gần một năm giam giữ, vì không có dẫn chứng đơn cử nên Trần Văn Kỳ được lãnh sự Pháp trả lại cho nhà cầm quyền Vương Quốc của nụ cười. Ngay sau đó bị trục xuất, Trần Văn Kỳ tìm đường sang Trung Quốc .
Sang đến Quảng Tây, Trần Văn Kỳ bắt liên lạc được với cơ sở và Phùng Chí Kiên, ông được tổ chức triển khai tạo điều kiện kèm theo cho đi học tiếng Trung Quốc .
Mùa xuân năm 1937, Trần Văn Kỳ được tổ chức triển khai phái về Cao Bằng hoạt động giải trí nhưng vì không có thẻ thuế thân nên bị chính quyền sở tại thực dân Pháp ở đây bắt giam 6 tháng .
Ra khỏi trại giam, ông cùng một vài chiến sỹ khác lại được Đảng cử sang Trung Quốc tham gia ” Điền Kiềm Quế Biên khu du kích đội ” – một tổ chức triển khai kháng Nhật của Đảng Cộng sản Trung Quốc, hoạt động giải trí ở vùng biên giới Việt – Trung thuộc ba tỉnh Vân Nam, Quảng Tây, Quý Châu .
Giữa năm 1940, Trần Văn Kỳ quyết định hành động sang Tĩnh Tây để tìm bắt liên lạc với cấp trên. Tại đây, ông đã theo học quân sự chiến lược ở trường Trương Bội Công .
Trong thời hạn ở Tĩnh Tây, Trần Văn Kỳ đã được gặp lại Thầu Chín ( Nguyễn Ái Quốc ) và được Người đặt cho bí danh là Hoàng Sâm .
Cũng tại đây, lần tiên phong Hoàng Sâm được gặp, làm quen với người chiến sỹ – đồng hương Dương Hoài Nam ( tức Võ Nguyên Giáp ) .
Sau lần gặp gỡ quan trọng này, Hoàng Sâm cùng với 40 cán bộ khác của Cao Bằng quyết định hành động từ bỏ trường Trương Bội Công, trở lại nước hoạt động giải trí .
Cuối năm 1940, Hoàng Sâm tham gia lớp đào tạo và giảng dạy cán bộ về công tác làm việc tổ chức triển khai những đoàn thể quần chúng nhằm mục đích chuẩn bị sẵn sàng xây dựng một Mặt trận dân tộc bản địa, dân chủ thoáng rộng .
Lớp học này do chính lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùng những chiến sỹ Võ Nguyên Giáp, Phùng Chí Kiên, Phạm Văn Đồng, Vũ Anh tổ chức triển khai và trực tiếp giảng dạy .
Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ quốc tế về Cao Bằng. Tháng 5/1941, Trung ương Đảng tổ chức triển khai Hội nghị lần thứ 8 tại Khuổi Nặm. Hoàng Sâm được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giao trách nhiệm tổ chức triển khai đường dây qua TP Lạng Sơn để đón những đại biểu về dự hội nghị quan trọng này .
Cuối năm 1941, Đội du kích Pác Bó được xây dựng. Đội gồm 12 người, Hoàng Sâm được cử làm Đội phó .
Đội du kích Pác Bó có trách nhiệm là vừa bảo vệ khu địa thế căn cứ, bảo vệ Trung ương Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, vừa kiến thiết xây dựng cơ sở cách mạng, tiễu trừ nạn thổ phỉ ở vùng biên giới Việt – Trung thuộc địa phận tỉnh Cao Bằng .
Từ giữa năm 1942, Hoàng Sâm được giao làm Đội trưởng Đội vũ trang Cao Bằng .
Thời kỳ này, ở vùng biên giới Việt – Trung, nạn thổ phỉ hoành hành kinh hoàng. Chúng sống ngoài vòng pháp lý, ngang tàng theo kiểu ” giang hồ, hảo hán “. Tuy vậy, chúng lại rất kiêng nể những người can đảm và mạnh mẽ, quả cảm và tài ba .
Trần Sơn Hùng ( bí danh của Hoàng Sâm hồi ấy ) là một người nổi tiếng trong vùng với sự dũng mãnh, biệt tài phi ngựa không cần yên cương, bắn súng ngắn cả hai tay .
Bọn trùm phỉ nổi tiếng như Voòng A Sáng, Voòng A Sình, Lỷ Xíu … nghe danh ” ông Trần ” đều phải kiêng nể .
Để thu phục và hòa hoãn với những toán thổ phỉ, Hoàng Sâm đã không quản nguy hại vào tận sào huyệt của chúng thi bắn súng, cưỡi ngựa, ném lựu đạn, bắn cung ; thậm chí còn thi cả uống rượu với những tên trùm phỉ .

Những hoạt động khôn khéo, kiên quyết, dũng cảm của Hoàng Sâm và các đồng chí khác trong Đội vũ trang, cùng với tài năng quân sự và uy tín cá nhân của ông, đã hạn chế được sự phá phách, lộng hành của các toán phỉ, tạo điều kiện cho các hội cứu quốc của Việt Minh ở vùng Lục Khu phát triển.

Tháng 1/1943, trước tình hình trào lưu xung phong Nam tiến tăng trưởng rất mạnh và lan rộng xuống vùng xuôi. Hoàng Sâm được giao trách nhiệm tổ chức triển khai Đội bảo vệ những tổ xung phong Nam tiến .
Khi quân Pháp triển khai khủng bố trắng con đường cách mạng Nam tiến, Hoàng Sâm chỉ huy đội vũ trang mang tên ” Hộ lương diệt ác ” xuống tương hỗ cho những châu Nguyên Bình, Ngân Sơn, Chợ Rã trừng trị bọn Việt gian phản động và những nhóm quân Pháp hung hăng hiếu chiến .
Tháng 12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân được xây dựng, cựu đội trưởng Đội du kích Pác Bó – Hoàng Sâm – được lãnh tụ Hồ Chí Minh và chiến sỹ Võ Nguyên Giáp chọn làm Đội trưởng .
Khi Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân tăng trưởng thành đại đội, Hoàng Sâm làm Đại đội trưởng .
Hoàng Sâm đã trực tiếp chỉ huy những trận đánh Phai Khắt, Nà Ngần, Đồng Mu và Nà Ngần lần hai .
Sau ngày Nhật thay máu chính quyền Pháp ( 9/3/1945 ), Hoàng Sâm chỉ huy Đội tiến xuống giải phóng những châu Ngân Sơn, Chợ Rã, rồi tiến xuống phía Bắc Bạch Thông, giải tán cỗ máy Tổng lý, cường hào tại đây .
Cuối tháng 3/1945, Hoàng Sâm cùng với Đàm Quang Trung chỉ huy đơn vị chức năng đánh quân Nhật tại vùng Phủ Thông và tham gia chỉ huy xây dựng chính quyền sở tại cách mạng cấp xã tại địa phận này .
Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa và Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945, Hoàng Sâm tham gia thiết kế xây dựng và bảo vệ Khu giải phóng Cao – Bắc – Lạng – Thái – Tuyên – Hà ; chỉ huy đánh quân Nhật ở Thái Nguyên, Bắc Kạn …
Sau trận thắng quân Nhật ở Thái Nguyên, Hoàng Sâm đưa đơn vị chức năng về Vĩnh Yên hủy hoại bọn Quốc dân đảng phản động Đỗ Đình Đạo .
Dẹp được bọn này, ông liên tục đưa đơn vị chức năng về Sơn Tây bảo vệ chính quyền sở tại cách mạng non trẻ ở khu vực Tây – Tây Bắc Hà Nội .
Kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Hoàng Sâm lại được giao giữ những trách nhiệm : Chỉ huy trưởng Mặt trận Tây tiến, Khu trưởng Chiến khu 2 rồi sau đó là Khu trưởng Khu 3 .
Tại mặt trận Tây Bắc xa xôi, một lần nữa tên tuổi của Hoàng Sâm lại được người ta nhắc đến nhiều bởi nghệ thuật và thẩm mỹ cầm quân tinh tế, bởi những cuộc đấu trí, đấu mưu khiến kẻ địch phải ” tâm phục, khẩu phục ” được bà con những dân tộc bản địa Tây Bắc ca tụng, truyền tụng .
Năm 1948, trong đợt phong quân hàm cấp tướng tiên phong của Quân đội ta, Hoàng Sâm được phong quân hàm Thiếu tướng .
Năm 1951, Hoàng Sâm được rút về làm phái viên của Bộ đi tham gia chiến dịch với những Đại đoàn 312, 304 .
Năm 1953, Hoàng Sâm là Đại đoàn trưởng Đại đoàn 304, Chỉ huy trưởng Mặt trận Trung Lào .
Sau thắng lợi Điện Biên Phủ, Hoàng Sâm về chỉ huy tiếp quản Sơn Tây, HĐ Hà Đông ; rồi làm Đại đoàn trưởng Đại đoàn 320, chỉ huy tiếp quản Hải Phòng Đất Cảng .
Cuối năm 1955, Hoàng Sâm được chỉ định làm Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn rồi sau đó liên tục đảm đương những chức vụ : Tư lệnh Quân khu Hữu Ngạn, Tư lệnh Quân khu 3 .
Năm 1962, Hoàng Sâm được cử sang làm trách nhiệm quốc tế ở nước bạn Lào, với bí danh là Chăn-đi. Ông đã được những chiến sỹ chỉ huy nước bạn rất là an toàn và đáng tin cậy và kính trọng .
Về nước, Hoàng Sâm lại được cử vào làm Tư lệnh Quân khu Trị – Thiên – Huế, một mặt trận cực kỳ nóng bỏng và ác liệt .
Tháng 12/1968, Thiếu tướng Hoàng Sâm đã quyết tử tại chiến trường Bình – Trị – Thiên. Ông ra đi ở tuổi 53 khi mà năng lực quân sự chiến lược đang ở vào độ chín và liên tục tỏa sáng .
Hoàng Sâm là đại biểu Quốc hội khóa II, khóa III. Ông là người học trò luôn được Bác Hồ an toàn và đáng tin cậy và quý trọng .
Trước khi chia tay lên đường vào Trị – Thiên, Hoàng Sâm đã được Bác Hồ dành thời hạn gặp gỡ, động viên và căn dặn rất kỹ như người thân trong gia đình trong mái ấm gia đình. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng ví ông như một Sa-pa-ép của Việt Nam .
Hoàng Sâm đã được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều huân chương cao quý khác của Nhà nước ta .
Ngày nay, tại Thủ đô TP.HN và 1 số ít thành phố khác có đường, phố mang tên ông – một vị tướng tài ba của Quân đội nhân dân Việt Nam : phố Hoàng Sâm .

Tài liệu tham khảo:

– Bộ Quốc phòng – Viện Lịch sử quân sự chiến lược Việt Nam, ” Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân “, Nxb Quân đội nhân dân, TP. Hà Nội – 2004 .
– Ban liên lạc Việt Nam Giải phóng quân, ” Việt Nam Giải phóng quân – Nhớ lại bước khởi đầu “, Nxb Quân đội nhân dân, TP.HN – 1995 .

Đại tá Đặng Việt Thủy

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button