Vật lý ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

Máy biến áp – sự truyền tải điện năng – Tài liệu text

Máy biến áp – sự truyền tải điện năng

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (457.78 KB, 5 trang )

Máy biến áp – Sự truyền tải điện năng
I. MÁY BIẾN ÁP
1. Khái niệm Hình 1
– Là những thiết bị có khả năng biến đổi điện áp (xoay chiều) và
không làm thay đổi tần số của nó.
2. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
a. Cấu tạo:
– Gồm có hai cuộn dây : cuộn sơ cấp có N
1
vòng và cuộn thứ cấp có
N
2
vòng. Lõi biến áp gồm nhiều lá sắt mỏng ghép cách điện với nhau để tránh dòng Fu-cô và tăng cường
từ thông qua mạch. Hình 2
– Số vòng dây ở hai cuộn phải khác nhau, tuỳ thuộc nhiệm vụ của máy mà có thể N
1
> N
2

hoặc ngược lại.
– Cuộn sơ cấp nối với mạch điện xoay chiều còn cuộn thứ cấp nối với tải tiêu thụ điện.
– Trong thực thế thì máy biến áp có dạng như hình 1, còn trong việc biểu diễn sơ đồ máy
biến áp thì có dạng như hình 2
b. Nguyên tắc hoạt động:
– Đặt điện áp xoay chiều tần số f ở hai đầu cuộn sơ cấp. Nó gây ra sự biến thiên từ thông trong hai cuộn.
Gọi từ thông này là: φ = φ
0
cosωt

– Từ thông qua cuộn sơ cấp và thứ cấp lần lượt là : φ
1
= N
1
φ
0
cosωt và φ
2
= N
2
φ
0
cosωt
– Trong cuộn thứ cấp xuất hiện suất điện động cảm ứng e
2
có biểu thức
Từ đó ta thấy nguyên tắc hoạt động của máy biến áp dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ.
3. Khảo sát máy biến áp
Gọi N
1
. N
2
là số vòng của cuộn sơ cấp và thứ cấp.
Gọi U
1
, U
2
là hiệu điện thế 2 đầu cuộn sơ cấp và thứ cấp.
Gọi I
1

, I
2
là cường độ hiệu dụng của dòng điện 2 đầu cuộn sơ cấp và thứ cấp.

Trong khoảng thời gian Δt vô cùng nhỏ từ thông biến thiên gây ra trong mỗi vòng dây của cả hai cuộn
suất điện động bằng:
Suất điện động trên một cuộn sơ cấp là:
Suất điện động trên cuộn thứ cấp:
=> Tỉ số điện áp 2 đầu cuộn thứ cấp bằng tỉ số vòng dây của 2 cuộn tương ứng
Tỉ số không đổi theo thời gian nên ta có thể thay bằng giá trị hiệu dụng ta được, (1)
Điện trở thuần của cuộn sơ cấp rất nhỏ nên, khi mạch thứ cấp hở nên, (2)
Từ (1) và (2) ta được, (*)
• Nếu N
2
> N
1
=> U
2
> U
1
: gọi là máy tăng áp.
• Nếu N
2
< N
1
=> U
2
< U
1

: gọi là máy hạ áp.
Vì hao phí ở máy biến áp rất nhỏ, coi như công suất ở 2 đầu cuộn thứ cấp và sơ cấp như nhau.
, (**)
Từ (*) và (**) ta có
Kết luận: Dùng máy biến áp tăng điện áp bao nhiêu lần thì cường độ dòng điện giảm bấy nhiêu
lần và ngược lại.
Chú ý : Công thức (*) luôn được áp dụng cho máy biến áp còn công thức (**) chỉ được áp dụng khi hao
phí không đáng kể hoặc hai đầu cuộn thứ cấp để hở.
4. Truyền tải điện năng đi xa
Điện năng sản xuất được truyền tải đến nơi tiêu thụ trên đường dây dẫn dài hàng trăm km. Công suất
cần truyền tải:, (1)
Trong đó : P là công suất cần truyền đi, U là điện áp tại nơi truyền đi, I là cường độ dòng điện trên dây
dẫn truyền tải, cosφ là hệ số công suất.
Từ (1) =>
Theo hiệu ứng nhiệt Jun- Lenxơ công suất hao phí ΔP dưới dạng tỏa nhiệt vào khí quyển ta có

với R là điện trở đường dây
Vậy công suât tỏa nhiệt trên đường dây khi truyền tải điện năng đi xa là

Để khi đến nơi sử dụng thì mục tiêu là làm sao để giảm tải công suất tỏa nhiệt ΔP để phần lớn điện năng
được sử dụng hữu ích. Có hai phương án giảm ΔP
• Phương án 1 : Giảm R.

Do nên để giảm R thì cần phải tăng tiết diện S của dây dẫn. Phương án này không khả thi do
tốn kém kinh tế.
• Phương án 2 : Tăng U.
Bằng cách sử dụng máy biến áp, tăng điện áp U trước khi truyền tải đi thì công suất tỏa nhiệt trên đường
dây sẽ được hạn chế. Phương án này khả thi hơn vì không tốn kém, và thường được sử dụng trong thực
tế.

* Chú ý :
– Công thức tính điện trở của dây dẫn. Trong đó p(Ω.m) là điện trở suất của dây dẫn, ℓ là chiều
dài dây, S là tiết diện của dây dẫn.
– Công suất tỏa nhiệt cũng chính là công suất hao phí trên đường dây, phần công suất hữu ích sử dụng
được là
Từ đó hiệu suất của quá trình truyền tải là
– Sơ đồ truyền tải điện năng từ A đến B : Tại A sử dụng máy tăng áp để tăng điện áp cần truyền đi. Đến
B sử dụng máy hạ áp để làm giảm điện áp xuống phù hợp với nơi cần sử dụng (thường là 220V). khi
đóđộ giảm điện áp :, với U
2A
là điện áp hiệu dụng ở cuộn thứ cấp của máy tăng
áp tại A, còn U
1B
là điện áp ở đầu vào cuộn sơ cấp của máy biến áp tại B.
– Quãng đường truyền tải điện năng đi xa so với nguồn một khoảng là d thì chiều dài dây là ℓ = 2d.
5. Các ví dụ điển hình
Ví dụ 1 : Một máy biến áp có tỉ số vòng dây, hiệu suất 96% nhận một công suất 10(kW) ở cuộn
sơ cấp và hiệu thế ở hai đầu sơ cấp là 1(kV), hệ số công suất của mạch thứ cấp là 0,8, thì cường độ
dòng điện chạy trong cuộn thứ cấp có giá trị là bao nhiêu ?
* Hướng dẫn giải:
Gọi P
1
là công suất của cuộn sơ cấp, P
2
là công suất ở cuộn thứ cấp của máy biến áp
Theo bài ta có
Do với máy biến áp ta luôn có
Từ đó
Vậy cường độ dòng điện chạy trong cuộn thứ cấp của máy biến áp là 60A
Ví dụ 2: Người ta cần tải 1 công suất 5 MW từ nhà máy điện đến một nơi tiêu thụ cách nhau 5 km. Hiệu

điện thế cuộn thứ cấp máy tăng thế là U = 100 kV, độ giảm thế trên đường dây không quá 1% U. Điện
trở suất các dây tải là 1,7. 10
-8
m. Tiết diện dây dẫn phải thỏa điều kiện nào?
* Hướng dẫn giải:

Ta có d = 5 km => ℓ = 10 km = 10000 (m)
Độ giảm điện thế:

Thay số ta được:
Ví dụ 3: Người ta cần truyền một công suất điện một pha 10000kW dưới một hiệu điện thế hiệu dụng
50kV đi xa. Mạch điện có hệ số công suất cosφ = 0,8. Muốn cho tỷ lệ năng lượng mất trên đường dây
không quá 10% thì điện trở của đường dây phải có giá trị như thế nào?
* Hướng dẫn giải:
Công suất hao phí khi truyền là
Theo bài thì
Thay số ta được
BÀI TẬP LUYỆN TẬP
Bài 1: Người ta cần tải đi một công suất 1MW từ nhà máy điện về nơi tiêu thụ. Dùng 2 công tơ điện đặt ở
biến áp tăng thế và ở đầu nơi tiêu thụ thì thấy số chỉ của chúng chênh lệch mỗi ngày đêm 216Kw.h. Tỷ lệ
hao phí do chuyển tải điện năng là bao nhiêu?
Bài 2: Người ta cần chuyển tải điện năng từ máy hạ thế có hiệu điện thế đầu ra 220V đến 1 hộ gia đình
cách nhau 1km. Công suất nơi tiêu thụ là 10KW và yêu cầu độ giảm thế đường dây không qua 20 (V).
Điện trở suất dây tải là 2,8.10
-8
m và tải tiêu thụ thuần trở. Tiết diện dây dẫn phải thỏa điều kiện gi?
Bài 3: Ta cần truyền một công suất điện 1MW dưới một hiệu điện thế hiệu dụng 10 kV đi xa bằng đường
dây một pha. Mạch có hệ số công suất k = 0,8. Muốn cho tỉ lệ hao phí trên đường dây không quá 10% thì
điện trở của đường dây phải có giá trị là bao nhiêu?

Bài 4: Một máy biến áp có cuộn sơ cấp gồm 2000 vòng, cuộn thứ cấp gồm 100 vòng. Điện áp và cường
độ dòng điện ở mạch sơ cấp là 120V, 0,8A. Điện áp và công suất ở cuộn thứ cấp là bao nhiêu?
Bài 5: Công suất hao phí dọc đường dây tải có điện áp 500kV, khi truyền đi một công suất điện 12000kW
theo một đường dây có điện trở 10 là bao nhiêu?
Bài 6: Một máy biến thế có cuộn sơ cấp 1000 vòng dây được mắc vào mạng điện xoay chiều có điện áp
hiệu dụng 220V. Khi đó điện áp hiệu dụng giữa hai đầu cuộn thứ cấp để hở là 484V. Bỏ qua mọi hao phí
của máy biến thế. Số vòng dây của cuộn thứ cấp là bao nhiêu?

Admin tổ khoa học tự nhiên: Duy Khoa
yahoo: duykhoa144
các vấn đề thắc mắc gọi hỏi trực tiếp qua skype : khoa.khoa9
sang chỉ trả lời qua tin nhắn chat skype
chiều:2h đến 4h
Tối 7h đến 8h
– Từ trải qua cuộn sơ cấp và thứ cấp lần lượt là : φ = Ncosωt và φ = Ncosωt – Trong cuộn thứ cấp Open suất điện động cảm ứng ecó biểu thứcTừ đó ta thấy nguyên tắc hoạt động giải trí của máy biến áp dựa vào hiện tượng kỳ lạ cảm ứng điện từ. 3. Khảo sát máy biến ápGọi N. Nlà số vòng của cuộn sơ cấp và thứ cấp. Gọi U, Ulà hiệu điện thế 2 đầu cuộn sơ cấp và thứ cấp. Gọi I, Ilà cường độ hiệu dụng của dòng điện 2 đầu cuộn sơ cấp và thứ cấp. Trong khoảng chừng thời hạn Δt vô cùng nhỏ từ thông biến thiên gây ra trong mỗi vòng dây của cả hai cuộnsuất điện động bằng : Suất điện động trên một cuộn sơ cấp là : Suất điện động trên cuộn thứ cấp : => Tỉ số điện áp 2 đầu cuộn thứ cấp bằng tỉ số vòng dây của 2 cuộn tương ứngTỉ số không đổi theo thời hạn nên ta hoàn toàn có thể thay bằng giá trị hiệu dụng ta được, ( 1 ) Điện trở thuần của cuộn sơ cấp rất nhỏ nên, khi mạch thứ cấp hở nên, ( 2 ) Từ ( 1 ) và ( 2 ) ta được, ( * ) • Nếu N > N => U > U : gọi là máy tăng áp. • Nếu N < N => U < U : gọi là máy hạ áp. Vì hao phí ở máy biến áp rất nhỏ, coi như công suất ở 2 đầu cuộn thứ cấp và sơ cấp như nhau., ( * * ) Từ ( * ) và ( * * ) ta cóKết luận : Dùng máy biến áp tăng điện áp bao nhiêu lần thì cường độ dòng điện giảm bấy nhiêulần và ngược lại. Chú ý : Công thức ( * ) luôn được vận dụng cho máy biến áp còn công thức ( * * ) chỉ được vận dụng khi haophí không đáng kể hoặc hai đầu cuộn thứ cấp để hở. 4. Truyền tải điện năng đi xaĐiện năng sản xuất được truyền tải đến nơi tiêu thụ trên đường dây dẫn dài hàng trăm km. Công suấtcần truyền tải :, ( 1 ) Trong đó : P là công suất cần truyền đi, U là điện áp tại nơi truyền đi, I là cường độ dòng điện trên dâydẫn truyền tải, cosφ là thông số công suất. Từ ( 1 ) => Theo hiệu ứng nhiệt Jun – Lenxơ công suất hao phí ΔP dưới dạng tỏa nhiệt vào khí quyển ta cóvới R là điện trở đường dâyVậy công suât tỏa nhiệt trên đường dây khi truyền tải điện năng đi xa làĐể khi đến nơi sử dụng thì tiềm năng là làm thế nào để giảm tải công suất tỏa nhiệt ΔP để phần nhiều điện năngđược sử dụng hữu dụng. Có hai giải pháp giảm ΔP • Phương án 1 : Giảm R.Do nên để giảm R thì cần phải tăng tiết diện S của dây dẫn. Phương án này không khả thi dotốn kém kinh tế tài chính. • Phương án 2 : Tăng U.Bằng cách sử dụng máy biến áp, tăng điện áp U trước khi truyền tải đi thì công suất tỏa nhiệt trên đườngdây sẽ được hạn chế. Phương án này khả thi hơn vì không tốn kém, và thường được sử dụng trong thựctế. * Chú ý : – Công thức tính điện trở của dây dẫn. Trong đó p ( Ω. m ) là điện trở suất của dây dẫn, ℓ là chiềudài dây, S là tiết diện của dây dẫn. – Công suất tỏa nhiệt cũng chính là công suất hao phí trên đường dây, phần công suất hữu dụng sử dụngđược làTừ đó hiệu suất của quy trình truyền tải là – Sơ đồ truyền tải điện năng từ A đến B : Tại A sử dụng máy tăng áp để tăng điện áp cần truyền đi. ĐếnB sử dụng máy hạ áp để làm giảm điện áp xuống tương thích với nơi cần sử dụng ( thường là 220V ). khiđóđộ giảm điện áp :, với U2Alà điện áp hiệu dụng ở cuộn thứ cấp của máy tăngáp tại A, còn U1Blà điện áp ở đầu vào cuộn sơ cấp của máy biến áp tại B. – Quãng đường truyền tải điện năng đi xa so với nguồn một khoảng chừng là d thì chiều dài dây là ℓ = 2 d. 5. Các ví dụ điển hìnhVí dụ 1 : Một máy biến áp có tỉ số vòng dây, hiệu suất 96 % nhận một công suất 10 ( kW ) ở cuộnsơ cấp và hiệu thế ở hai đầu sơ cấp là 1 ( kV ), thông số công suất của mạch thứ cấp là 0,8, thì cường độdòng điện chạy trong cuộn thứ cấp có giá trị là bao nhiêu ? * Hướng dẫn giải : Gọi Plà công suất của cuộn sơ cấp, Plà công suất ở cuộn thứ cấp của máy biến ápTheo bài ta cóDo với máy biến áp ta luôn cóTừ đóVậy cường độ dòng điện chạy trong cuộn thứ cấp của máy biến áp là 60AV í dụ 2 : Người ta cần tải 1 công suất 5 MW từ xí nghiệp sản xuất điện đến một nơi tiêu thụ cách nhau 5 km. Hiệuđiện thế cuộn thứ cấp máy tăng thế là U = 100 kV, độ giảm thế trên đường dây không quá 1 % U. Điệntrở suất những dây tải là 1,7. 10-8 m. Tiết diện dây dẫn phải thỏa điều kiện kèm theo nào ? * Hướng dẫn giải : Ta có d = 5 km => ℓ = 10 km = 10000 ( m ) Độ giảm điện thế : MàThay số ta được : Ví dụ 3 : Người ta cần truyền một công suất điện một pha 10000 kW dưới một hiệu điện thế hiệu dụng50kV đi xa. Mạch điện có thông số công suất cosφ = 0,8. Muốn cho tỷ suất nguồn năng lượng mất trên đường dâykhông quá 10 % thì điện trở của đường dây phải có giá trị như thế nào ? * Hướng dẫn giải : Công suất hao phí khi truyền làTheo bài thìThay số ta đượcBÀI TẬP LUYỆN TẬPBài 1 : Người ta cần tải đi một công suất 1MW từ xí nghiệp sản xuất điện về nơi tiêu thụ. Dùng 2 công tơ điện đặt ởbiến áp tăng thế và ở đầu nơi tiêu thụ thì thấy số chỉ của chúng chênh lệch mỗi ngày đêm 216K w. h. Tỷ lệhao phí do chuyển tải điện năng là bao nhiêu ? Bài 2 : Người ta cần chuyển tải điện năng từ máy hạ thế có hiệu điện thế đầu ra 220V đến 1 hộ gia đìnhcách nhau 1 km. Công suất nơi tiêu thụ là 10KW và nhu yếu độ giảm thế đường dây không qua 20 ( V ). Điện trở suất dây tải là 2,8. 10-8 m và tải tiêu thụ thuần trở. Tiết diện dây dẫn phải thỏa điều kiện kèm theo gi ? Bài 3 : Ta cần truyền một công suất điện 1MW dưới một hiệu điện thế hiệu dụng 10 kV đi xa bằng đườngdây một pha. Mạch có thông số công suất k = 0,8. Muốn cho tỉ lệ hao phí trên đường dây không quá 10 % thìđiện trở của đường dây phải có giá trị là bao nhiêu ? Bài 4 : Một máy biến áp có cuộn sơ cấp gồm 2000 vòng, cuộn thứ cấp gồm 100 vòng. Điện áp và cườngđộ dòng điện ở mạch sơ cấp là 120V, 0,8 A. Điện áp và công suất ở cuộn thứ cấp là bao nhiêu ? Bài 5 : Công suất hao phí dọc đường dây tải có điện áp 500 kV, khi truyền đi một công suất điện 12000 kWtheo một đường dây có điện trở 10 là bao nhiêu ? Bài 6 : Một máy biến thế có cuộn sơ cấp 1000 vòng dây được mắc vào mạng điện xoay chiều có điện áphiệu dụng 220V. Khi đó điện áp hiệu dụng giữa hai đầu cuộn thứ cấp để hở là 484V. Bỏ qua mọi hao phícủa máy biến thế. Số vòng dây của cuộn thứ cấp là bao nhiêu ? Admin tổ khoa học tự nhiên : Duy Khoayahoo : duykhoa144các yếu tố vướng mắc gọi hỏi trực tiếp qua skype : khoa. khoa9sang chỉ vấn đáp qua tin nhắn chat skypechiều : 2 h đến 4 hTối 7 h đến 8 h

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button