Vật lý ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

Gia tốc là gì? Công thức tính gia tốc

Gia tốc là gì? Công thức tính gia tốc

picture
Minh Vũ

8 giờ trước

Gia tốc là một đại lượng vật lý được sử dụng khá nhiều trong cuộc sống. Có ứng dụng thực tiễn to lớn đối với con người nói riêng và các công trình nghiên cứu khoa học nói chung. Vậy gia tốc là gì? Trong chương trình lớp 10 có những công thức tính gia tốc nào? Chúng ta cùng tham khảo qua bài viết này nhé?

Công thức tính gia tốc

Gia tốc là gì

Gia tốc là đại lượng thường gặp trong vật lý mô tả sự biến đổi vận tốc theo thời gian. Gia tốc là đại lượng có hướng (giống với vận tốc), hay còn gọi là đại lượng vectơ. Đơn vị của gia tốc thường là độ dài chia cho bình phương thời gian. Đơn vị chuẩn thường được sử dụng là: m/s² (mét trên giây bình)

Công thức tính gia tốc tổng quát

Công thức tính gia tốc tổng quát như sau :

Công thức tính gia tốc

trong đó :

Công thức tính gia tốc là vận tốc tức thời tại một thời điểm t

gia-toc là vận tốc tại thời điểm : t0

Phân loại

Một số loại gia tốc thường được gặp trong chương trình vật lý trung học phổ thông đó là :

  • Gia tốc tức thời
  • Gia tốc trung bình
  • Gia tốc pháp tuyến
  • Gia tốc tiếp tuyến
  • Gia tốc toàn phần
  • Gia tốc trọng trường

Gia tốc tức thời

Gia tốc tức thời của vật là màn biểu diễn cho sự biến hóa tốc độ của vật đó trong một khoảng chừng thời hạn vô cùng nhỏ ( tức thời ) .

Công thức:  gia-toc-tuc-thoi

Trong đó với :

  • v là vận tốc đơn vị m/s
  • t là thời gian đơn vị s

Gia tốc trung bình

Gia tốc trung bình của vật màn biểu diễn cho sự biến hóa tốc độ của vật đó trong một khoảng chừng thời hạn nhất định. Gia tốc trung bình là biến thiên của tốc độ được chia cho biến thiên thời gian và có công thức tính như sau :

gia-toc-trung-binh

Trong đó :

  • a là gia tốc
  • v là vận tốc đơn vị m/s
  • t là thời gian đơn vị s.

Gia tốc pháp tuyến

Gia tốc pháp tuyến đặc trưng cho sự đổi khác về phương của tốc độ. Đặc điểm gia tốc pháp tuyến sẽ là :

  • Phương vuông góc với tiếp tuyến của quỹ đạo vật
  • Chiều luôn hướng về phía lõm của quỹ đạo

Công thức của gia tốc pháp tuyến :

cong-thuc-tinh-phap-tuyen

Trong đó :

  • v là tốc độ tức thời (m/s)
  • R là độ dài bán kính cong (m)

Lưu ý : Trong trường hợp vật hoạt động tròn đều, thì v và R đều là những đại lượng không đổi. Do đó gia tốc pháp tuyến trong trường hợp này là gia tốc hướng tâm và không đổi .

Gia tốc tiếp tuyến

Gia tốc tiếp tuyến là đại lượng miêu tả cho sự biến hóa độ lớn vecto tốc độ. Gia tốc tiếp tuyến có những điểm chú ý quan tâm sau :

  • Phương trùng với phương của tiếp tuyến
  • Cùng chiều khi chuyển động nhanh dần và ngược chiều khi chuyển động chậm dần.

Công thức gia tốc tiếp tuyến :

cong-thuc-tinh-tiep-noi-tuyen

Quan hệ giữa gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến : Gia tốc trong chuyển động hình cong gồm có hai phần :

  • Gia tốc pháp tuyến – Đặc trưng cho sự thay đổi về phương của vận tốc theo thời gian
  • Gia tốc tuyến tuyến – Đặc trưng cho sự thay đổi về hướng của vận tốc theo thời gian

Gia tốc toàn phần

Gia tốc toàn phần hiểu đơn thuần là tổng của hai gia tốc là gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến theo vecto .

Gia tốc toàn phần

Gia tốc trọng trường

Gia tốc trọng trường là đại lượng của gia tốc do lực mê hoặc công dụng lên vật. Khi bỏ lỡ ma sát do lực cản không khí, theo nguyên tắc tương tự thì mọi vật đều chịu một gia tốc trong trường mê hoặc là giống nhau so với tâm khối lượng của vật .
Gia tốc trọng trường giống nhau so với mọi vật chất và khối lượng. Gia tốc trọng trường thường do lực hút của tái đất gây nên thường khác nhau tại những điểm và xê dịch từu : 9.78 – 9.83. Tuy nhiên, trong những bài tập thì người ta thường lấy bằng 10 m / s2 .

Bài tập lý thuyết về gia tốc

Câu 1: Một chiếc xe chuyển động vối vận tốc v. Khẳng định nào sau đây là đúng?

A. Xe chắc như đinh hoạt động thẳng đều với vận tốc là v .
B. Quãng đường xe chạy được tỉ lệ thuận với thời hạn hoạt động .
C. Tốc độ trung bình trên những quãng đường khác nhau trên đường thẳng AB hoàn toàn có thể là khác nhau .
D. Thời gian chạy tỉ lệ với vận tốc v .

Đáp án chính xác: C. Tốc độ trung bình trên các quãng đường khác nhau trên đường thẳng AB có thể là khác nhau.

Câu 2: Vật chuyển động theo chiều Dương của trục Ox với vận tốc v không đổi. Thì

A. tọa độ của vật luôn có giá trị ( + ) .
B. tốc độ của vật luôn có giá tri ( + ) .
C. tọa độ và tốc độ của vật luôn có giá trị ( + ) .
D. tọa độ luôn trùng với quãng đường .

Đáp án chính xác: B. vận tốc của vật luôn có giá tri (+).

Câu 3: Xe chuyển động trên quãng đường từ A đến B dài 10km sau đó lập tức quay ngược lại. Thời gian của hành trình này là 20 phút. Tính tốc độ trung bình của xe trong khoảng thời gian trên:

A. 20 km / h .
B. 30 km / h .
C. 60 km / h .
D. 40 km / h .

Đáp án chính xác: C. 60 km/h.

Câu 4: Đoạn đường dài 40km với vận tốc trung bình 80km/h. Trên đoạn đường 40 km tiếp theo với tốc độ trung bình là 40 km/h. Tìm tốc độ trung bình xe trong cả quãng đường 80km bao nhiêu?

A. 53 km / h .
B. 65 km / h .
C. 60 km / h .
D. 50 km / h .

Đáp án chính xác: A. 53 km/h.

Lời giải :
Thời gian hoạt động trên đoạn đường 80 km của xe là : t = 0,5 + 1 = 1,5 h
Suy ra : Tốc độ trung bình vtb = 80/15 ≈ 53 km / h .

Câu 5: Xe chạy quảng đường 48km hết t giây. Trong 1/4 khoảng thời gian đầu nó chạy với tốc độ trung bình là v1 = 30 km/h. Tìm vận tốc trung bình trong khoảng thời gian còn lại:

A. 56 km / h .
B. 50 km / h .
C. 52 km / h .
D. 54 km / h .

Đáp án chính xác: D. 54 km/h.

Lời giải :

  • Quãng đường xe chạy từ A đến B sẽ là: s = 48t.
  • Quãng đường xe chạy trong t/4: s1 = 30.t/4

Tốc độ trung bình trong khoảng chừng thời hạn còn lại là :

1

Sau bài viết này, chúng tôi đã cung cấp kiến thức đầy đủ về phần gia tốc như phân loại, định nghĩa và công thức tính gia tốc từng loại. Để làm tốt các bài tập lớn trong chương trình vật lý THPT thì kiến thức về gia tốc là một lưu ý quan trọng, mấu chốt trong nhiều bài toán khác nhau.

Từ khóa ngẫu nhiên

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button