Lịch sử ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn

Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh

Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh

Bài giảng: Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh – Cô Phạm Phương Linh (Giáo viên VietJack)

I. MÂU THUẪN ĐÔNG – TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CHIẾN TRANH LẠNH

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, hai siêu cường Liên Xô và Mĩ nhanh chóng chuyển từ liên minh chống phát xít sang thế đối đầu và đi tới tình trạng Chiến tranh lạnh.

a. Sự kiện khởi đầu chiến tranh lạnh.

– Thông điệp của tổng thống Truman tại Quốc hội Mĩ ngày 12/3/1947. Trong đó, Tổng thống Mĩ khẳng định chắc chắn : sự sống sót của Liên Xô là rủi ro tiềm ẩn lớn so với nước Mỹ và đề xuất viện trợ cho Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, biến hai nước này thành địa thế căn cứ tiền phương chống Liên Xô .

b. Biểu hiện của sự đối đầu Đông – Tây.

* Đối lập về tiềm năng, kế hoạch giữa hai siêu cường Xô – Mĩ .- Liên Xô : chủ trương duy trì tự do, bảo mật an ninh quốc tế, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa xã hội và tăng cường trào lưu cách mạng quốc tế .- Mỹ : Chủ trương chống phá Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa, đàn áp trào lưu cách mạng quốc tế, mưu đồ làm bá chủ toàn thế giới .* Đối lập về kinh tế tài chính – chính trị giữa những nước Đông Âu – Tây Âu .- Tháng 6/1947, Mĩ đề ra “ Kế hoạch Macsan ” nhằm mục đích tập hợp những nước Tây Âu vào một liên minh kinh tế tài chính – chính trị nhằm mục đích chống lại Liên Xô và những nước Đông Âu .- Tháng 1/1949, Liên Xô và những nước Đông Âu xây dựng Hội đồng tương hỗ kinh tế tài chính để hợp tác, giúp sức lẫn nhau .⇒ Ở Châu Âu Open sự trái chiều về kinh tế tài chính và chính trị giữa hai khối nước : Tây Âu – tư bản chủ nghĩa và Đông Âu – xã hội chủ nghĩa .* Đối lập về quân sự chiến lược giữa những nước Đông Âu – Tây Âu .- Tháng 4/1949, Mĩ cùng những nước Tây Âu xây dựng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương ( NATO ) nhằm mục đích chống lại Liên Xô và những nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu .- Tháng 5/1955, Liên Xô và những nước Đông Âu xây dựng Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va, đây là một liên minh chính trị – quân sự chiến lược mang đặc thù phòng thủ của những nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu .⇒ Sự sinh ra của NATO và khối Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va đã ghi lại sự xác lập của cục diện hai cực, hai phe .⇒ Chiến tranh lạnh bao trùm quốc tế .

II. SỰ ĐỐI ĐẦU ĐÔNG – TÂY VÀ CÁC CUỘC CHIẾN TRANH CỤC BỘ

– Trong thời kì cuộc chiến tranh lạnh, quốc tế luôn trong thực trạng stress, những cuộc cuộc chiến tranh cục bộ đã diễn ra ở nhiều khu vực : Khu vực Đông Nam Á, Trung Đông, …

1. Cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương của thực dân Pháp 1945 – 1954.

– Sau cuộc chiến tranh quốc tế thứ II, thực dân Pháp quay trở lại Đông Dương => nhân dân những nước Đông Dương kiên cường chống Pháp .- Từ sau năm 1950, cuộc cuộc chiến tranh Đông Dương ngày càng chịu tác động ảnh hưởng lớn của cục diện cuộc chiến tranh lạnh :+ Liên Xô, Trung Quốc và những nước xã hội chủ nghĩa khác tích cực ủng hộ, giúp sức nhân dân Đông Dương giành độc lập dân tộc bản địa .+ Mĩ can thiệp sâu và ngày càng dính líu trực tiếp vào cuộc chiến tranh Đông Dương .- Sau thắng lợi Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết ( 7/1954 ) đã công nhận những quyền dân tộc bản địa cơ bản của nhân dân ba nước Đông Dương. Tuy nhiên, theo quyết định hành động của Hội nghị Giơ-ne-vơ, Nước Ta trong thời điểm tạm thời bị chia cắt làm hai miền ở vĩ tuyến 17 .
Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn
Quang cảnh Hội nghị Giơ-ne-vơ về Đông Dương ( 1954 )

2. Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953).

– Sau Chiến tranh quốc tế thứ II, bán đảo Triều Tiên trong thời điểm tạm thời chia làm hai miền Nam – Bắc, theo vĩ tuyến 38 :+ Miền Bắc bán đảo Triều Tiên do quân đội Liên Xô chiếm đóng .+ Miền Nam bán đảo Triều Tiên do quân đội Liên Xô chiếm đóng .
Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn
– Năm 1948, 2 nhà nước sinh ra trên bán đảo Triều Tiên :+ Tháng 8/1948, Đại Hàn dân quốc ( Nam Triều Tiên ) .+ Tháng 9/1948, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên ( Bắc Triều Tiên ) .- 1950 – 1953, cuộc nội chiến giữa hai miền bán đảo Triều Tiên :

+ Trung Quốc nỗ lực chi viện cho Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

+ Mĩ hậu thuẫn cho Đại hàn dân quốc .- Tháng 7/1953, hiệp định đình chiến giữa hai miền bán đảo Triều Tiên được kí kết .

3. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ (1954 – 1975).

– Sau 1954, Mỹ hất cẳng Pháp, dựng lên chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm, thủ đoạn chia cắt lâu dài hơn Nước Ta, biến miền Nam Nước Ta thành thuộc địa kiểu mới và địa thế căn cứ quân sự chiến lược của Mỹ .- Nước Ta đã trở thành điểm trung tâm trong kế hoạch toàn thế giới của Mỹ nhằm mục đích đẩy lùi trào lưu GPDT và làm suy yếu phe XHCN .- Chiến tranh Nước Ta trở thành cuộc cuộc chiến tranh cục bộ lớn nhất, phản ánh xích míc giữa hai phe .- Cuối cùng, mọi kế hoạch cuộc chiến tranh của Mỹ bị phá sản, Mỹ phải ký Hiệp định Paris ( 1973 ), cam kết tôn trọng những quyền dân tộc bản địa cơ bản của nhân dân Nước Ta ; phải rút quân và cam kết không dính líu về quân sự chiến lược hoặc can thiệp về chính trị so với Nước Ta .- Năm 1975, nhân dân Đông Dương kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ .

III. XU THẾ HÒA HOÃN ĐÔNG TÂY VÀ “CHIẾN TRANH LẠNH” CHẤM DỨT

1. Những biểu hiện của xu thế hòa hoàn Đông – Tây.

– Đầu những năm 70, khuynh hướng hòa hoãn Đông – Tây Open với những cuộc gặp gỡ thương lượng Xô – Mỹ .+ Ngày 9/11/1972, hai nước Đức ký kết tại Bon Hiệp định về những cơ sở quan hệ giữa Đông Đức và Tây Đức làm tình hình châu Âu bớt căng thẳng mệt mỏi .+ 1972, Xô – Mỹ thỏa thuận hợp tác hạn chế vũ khí kế hoạch, …
Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn
Mĩ và Liên Xô kí Hiệp định hạn chế vũ khí tiến công kế hoạch ( SALT ) năm 1972 .- Tháng 8/1975, 33 nước châu Âu và Mỹ, Canađa đã ký Định ước Hen-xin-ki.
– Tháng 8/1975, 33 nước châu Âu và Mỹ, Canađa đã ký Định ước Hen-xin-ki .- Từ 1985, nguyên thủ Xô – Mỹ tăng cường gặp gỡ, ký kết nhiều văn kiện hợp tác kinh tế, thủ tiêu tên lửa tầm trung châu Âu, cắt giảm vũ khí chiến lược và hạn chế chạy đua vũ trang.

– Từ 1985, nguyên thủ Xô – Mỹ tăng cường gặp gỡ, ký kết nhiều văn kiện hợp tác kinh tế tài chính, thủ tiêu tên lửa tầm trung châu Âu, cắt giảm vũ khí kế hoạch và hạn chế chạy đua vũ trang .

2. Chiến tranh lạnh kết thúc.

* Nguyên nhân :1 – Cuộc “ Chiến tranh lạnh ” lê dài hơn bốn thập kỉ đã làm cho hai nước tốn kém và bị suy giảm thế mạnh trên nhiều mặt so với những cường quốc khác, đang đứng trước thử thách của sự tăng trưởng quốc tế .2 – Sự vươn lên can đảm và mạnh mẽ của Nhật Bản và Tây Âu … Các nước nước này đã trở thành những đối thủ cạnh tranh đáng gờm so với Mĩ. Còn Liên Xô lúc này nền kinh tế tài chính ngày càng lâm vào thực trạng trì tệ, khủng hoảng cục bộ .3 – Cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật và xu thế toàn thế giới hóa đang diễn ra can đảm và mạnh mẽ => yên cầu phải có cục diện không thay đổi, đối thoại, hợp tác cùng tăng trưởng .⇒ Do vậy, hai siêu cường Liên Xô và Mĩ đều cần phải thoát khỏi thế cạnh tranh đối đầu để không thay đổi và củng cố vị thế của mình .- Tháng 12/1989, tại Manta, hai nhà chỉ huy M. Goocbachop và G. Buso ( cha ) chính thức cùng công bố chấm hết “ cuộc chiến tranh lạnh ” .

Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn
⇒Tổng thống Mĩ G. Buso (cha) và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goocbachop
tuyên bố chấm dứt chiến tranh (tháng 12/1989)

IV. THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH

Từ sau năm 1991, tình hình quốc tế diễn ra những thay đổ to lớn và phức tạp, tăng trưởng theo những xu thế chính sau đây :- Một là, trật tự quốc tế mới mang lại đang trong quy trình hình thành theo khuynh hướng “ đa cực ”, với sự vươn lên của những cường quốc như Mĩ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Liên bang Nga, Trung Quốc .- Hai là, những vương quốc đều kiểm soát và điều chỉnh kế hoạch tăng trưởng, tập trung chuyên sâu vào tăng trưởng kinh tế tài chính .- Ba là, Mĩ ra sức thiết lập trật tự quốc tế “ một cực ” để Mĩ làm bá chủ quốc tế .- Bốn là, ở nhiều khu vực tình hình lại không không thay đổi với những cuộc nội chiến, xung đột quân sự chiến lược đẫm máu lê dài như ở bán đảo Bancăng, ở 1 số ít nước châu Phi và Trung Á .
Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh | Lý thuyết Lịch Sử 12 ngắn gọn

Xung đột quân sự ở Syria

⇒ Xu thế chung của quốc tế lúc bấy giờ : tự do, không thay đổi hợp tác và tăng trưởng .
Xem thêm những bài Lý thuyết Lịch Sử lớp 12 ôn thi THPT Quốc gia môn Lịch Sử ngắn gọn, tinh lọc, chi tiết cụ thể, hay khác :

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

quan-he-quoc-te-trong-va-sau-thoi-ki-chien-tranh-lanh.jsp

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button