Review

Soạn bài Các thao tác nghị luận sgk Ngữ văn 10 tập 2

Nội dung bài Soạn bài Các thao tác nghị luận sgk Ngữ văn 10 tập 2 gồm có khá đầy đủ bài soạn, tóm tắt, miêu tả, nghiên cứu và phân tích, cảm nhận, thuyết minh, nghị luận, … vừa đủ những bài văn lớp 10 hay nhất, giúp những em học tốt môn Ngữ văn và ôn thi THPT Quốc gia .

I – KHÁI NIỆM

1. Câu 1 trang 131 Ngữ văn 10 tập 2

Nêu vài ví dụ để chứng tỏ rằng trong thực tế, người ta vẫn hay nói đến từ thao tác. Từ những ví dụ ấy, hãy cho biết từ thao tác được dùng với ý nghĩa nào:

– Chỉ một việc làm nào đó .
– Chỉ việc thực thi 1 số ít đông tác bất kể trong khi thao tác .
– Chỉ việc thực thi những động tác theo trình tự và nhu yếu kĩ thuật nhất định .

Trả lời:

– Trong trong thực tiễn, người ta vẫn hay nói đến từ “ thao tác ” như : thao tác quản lý và vận hành máy móc ; thao tác kĩ thuật ; thao tác phong cách thiết kế ( trong kiến thiết xây dựng ) ; thao tác bắn súng ( trong tập quân sự chiến lược ) ; …
– Thao tác là từ dùng chỉ việc triển khai những động tác theo trình tự và nhu yếu kĩ thuật nhất định .

2. Câu 2 trang 131 Ngữ văn 10 tập 2

Thao tác nghị luận là một trong những loại thao tác mà con người vẫn thường triển khai trong đời sống. Theo anh ( chị ), so với những loại thao tác khác, thao tác nghị luận có những điểm gì tương đương và những điểm gì độc lạ ?

Trả lời:

– Tương đồng : Thao tác nghị luận cũng là một loại thao tác, do đó cũng gồm có những pháp luật ngặt nghèo về động tác, trình tự kĩ thuật và nhu yếu kĩ thuật .
– Khác biệt : Trong thao tác nghị luận, những động tác đều là những hoạt động giải trí của tư duy và được triển khai nhằm mục đích mục tiêu nghị luận, nghĩa là thuyết phục người đọc ( người nghe ) hiểu và tin theo quan điểm bàn luận của mình .

II – MỘT SỐ THAO TÁC NGHỊ LUẬN CỤ THỂ

1. Câu 1 trang 131 Ngữ văn 10 tập 2

Ôn lại các thao tác phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp

a ) Hãy nhớ lại những kỹ năng và kiến thức đã học ở chương trình Ngữ văn trung học cơ sở để điền đúng chuẩn từng từ nghiên cứu và phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp vào vị trí thích hợp trong những chỗ trống sau đây :
– / … / là phối hợp những phần ( bộ phận ), những mặt ( phương diện ), những tác nhân của yếu tố cần bàn luận thành một chỉnh thể thống nhất để xem xét .
– / … / là chia yếu tố cần bàn luận ra thành những bộ phận ( những phương diện, những tác nhân ) để hoàn toàn có thể xem xét một cách cặn kẽ và kĩ càng .
– / … / là từ cái riêng suy ra cái chung, từ những sự vật riêng biệt suy ra nguyên lí phổ cập .
– / … / là từ tiền đề chung, có tính thông dụng suy ra những Tóm lại về những sự vật, hiện tượng kỳ lạ riêng .b ) Trong lời tựa Trích diễm thi tập, Hoàng Đức Lương đánh giá và nhận định : “ Thơ văn không lưu truyền hết ở đời là vì nhiều lí do ”. Tiếp đó, ông lần lượt trình diễn bốn lí do khiến thơ văn thời xưa đã không hề truyền lại vừa đủ được. Anh ( chị ) thấy, ở trường hợp đơn cử này, tác giả đã sử dụng thao tác nghiên cứu và phân tích hay diễn dịch ? Vì sao ? Việc dùng phép diễn dịch ( hay nghiên cứu và phân tích ) như vậy có tính năng gì ?
Dựa vào hiệu quả tìm hiểu và khám phá trên, hãy nhận xét và nhìn nhận về cách sử dụng thao tác nghị luận trong lập luận sau :
“ Hiền tài là nguyên khí của vương quốc ”, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp. Vì vậy những đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc tu dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí thao tác tiên phong .
( Thân Nhân Trung, Bài kí đề danh tiến sỹ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba )
c ) Cũng trong lời tựa Trích diễm thi tập, sau khi nêu bốn lí do hạn chế, Hoàng Đức Lương rút ra Tóm lại : Vậy thì những bản thảo thơ văn cũ mỏng dính kia còn giữ mãi thế nào được mà không rách nát tan tành ?
Kết luận này có được là nhờ tác giả đã tổng hợp hay quy nạp ? Thao tác tổng hợp ( hay quy nạp ) đó giúp gì cho quy trình lập luận càng trở nên có sức thuyết phục hơn ?
Hãy xét xem, trong đoạn trích sau đây có sử dụng thao tác tổng hợp ( hay quy nạp ) giống với trường hợp trên không ? Vì sao ?
Ta thường nghe : Kỉ Tín đem mình chết thay, cứu thoát cho Cao đế ; Do Vu chìa sống lưng chịu giáo, che chở cho Chiêu Vương ; Dự Nhượng nuốt than để báo thì cho chủ ; Thân Khoái chặt tay cứu nạn cho nước ; Kính Đức, một chàng tuổi trẻ, thân phào Thái Tông thoát khỏi vòng vây Thế Sung ; Cảo Khanh, một bề tôi xa, miệng mắng Lộc Sơn, không theo mưu kế nghịch tặc. Từ xưa những bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không có ?
( Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ )
d ) Những đánh giá và nhận định nêu dưới đây đúng hay không đúng ? Vì sao ?
– Thao tác diễn dịch có năng lực giúp ta rút ra chân lí mới từ những chân lí đã biết .
– Thao tác quy nạp luôn luôn đưa lại cho ta những Kết luận chắc như đinh và xác nhận .
– Tổng hợp không chỉ là thao tác trái chiều với thao tác nghiên cứu và phân tích mà còn là sự liên tục và triển khai xong của quy trình nghiên cứu và phân tích .

Trả lời:

a) Thứ tự các từ cần điền: tổng hợp, phân tích, quy nạp, diễn dịch.

b) Trong lời tựa của Hoàng Đức Lương, tác giả sử dụng thao tác phân tích. Thao tác này giúp chia vấn đề (lí do thơ văn không lưu truyền hết ở đời) thành các phương diện để xem xét kĩ càng, cặn kẽ.

Đoạn trích Hiền tài là nguyên khí … thao tác tiên phong : sử dụng thao tác nghiên cứu và phân tích và diễn dịch .

c) – Sau khi nêu bốn lí do hạn chế lưu truyền thơ văn, Hoàng Đức Lương sử dụng thao tác tổng hợp để đưa ra kết luận các bản thảo thơ văn cũ mỏng manh kia còn giữ mãi thế nào được mà không rách nát tan tành?

⇒ Thao tác tổng hợp giúp khái quát, nhìn nhận chung, tổng lực về yếu tố .
– Đoạn trích Ta thường nghe … đời nào không có ? Sử dụng thao tác quy nạp giúp Tóm lại đưa ra thuyết phục và đáng an toàn và đáng tin cậy .

d) Nhận xét về các nhận định:

– Nhận định 1 : sai vì thao tác diễn dịch tiến hành từ tiền đề chung ra những Kết luận về những sự vật, hiện tượng kỳ lạ đơn cử .
– Nhận định thứ hai chưa đúng chuẩn. Bởi quy trình quy nạp còn chưa xét không thiếu hàng loạt những trường hợp riêng thì Tóm lại được rút ra còn chưa chắc như đinh, tính xác nhận của Tóm lại phải chờ thực tiễn chứng tỏ .
– Nhận định thứ ba đúng vì phải có quy trình tổng hợp sau khi nghiên cứu và phân tích thì việc làm xem xét, khám phá một sự vật, hiện tượng kỳ lạ mới thực sự triển khai xong .

2. Câu 2 trang 133 Ngữ văn 10 tập 2

Thao tác so sánh

a ) Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, sau khi dẫn ra những tấm gương của sự góp sức, hi sinh cho kháng chiến, quản trị Hồ Chí Minh tổng kết :
Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước .
Tác giả phải dùng tháo tác nào để hoàn toàn có thể nhận rõ sự khác nhau và giống nhau ? Câu văn trên được viết nhằm mục đích nhấn mạnh vấn đề đến sự khác nhau hay sự giống nhau ?
b ) Đoạn Bàn về việc so sánh đức nhà Lí và nhà Lê trong Đại Việt sử kí của Lê Văn Hưu dẫn dưới đây có cùng mục tiêu nhấn mạnh vấn đề sự khác nhau ( hoặc giống nhau ) như câu trên không ?

Có người hỏi Lê Đại Hành với Lí Thái Tổ ai hơn?

Trả lời rằng : Về mặt dẹp gian bên trong, đánh giặc bên ngoài để làm mạnh nước Việt ta và ra uy với người Tống thì công của Lí Thái Tổ không bằng Lê Đại Hành nguy hiểm khó nhọc. Về mặt ân uy rõ ràng, lòng người vui tươi suy tôn, làm cho vận nước lâu dài hơn, để phúc lại cho con cháu thì Đại Hành không biết lo xa bằng Lí Thái Tổ. Thế thì Lí Thái Tổ hơn .
Từ đó suy ra : Thao tác so sánh gồm có mấy loại chính ?
c ) Có người thiếu tín nhiệm tính năng của so sánh, vì “ mọi so sánh đều khập khiễng ”. Anh ( chị ) có ưng ý quan điểm đó không ? Vì sao ?
Theo anh ( chị ), để hoàn toàn có thể so sánh đúng cách thì ta cần phải chú ý quan tâm những điều gì ? Hãy chọn những câu vấn đáp đúng trong số những câu sau :
– Những đối tượng người tiêu dùng ( sự vật, hiện tượng kỳ lạ ) được so sánh phải có mối tương quan với nhau về một mặt ( một phương diện ) nào đó .
– Những đối tượng người tiêu dùng được so sánh phải trọn vẹn tương đương hoặc tương phản với nhau .
– Sự so sánh phải dựa trên những tiêu chuẩn đơn cử, rõ ràng và có ý nghĩa quan trọng so với sự nhận thức thực chất của yếu tố ( sự vật, hiện tượng kỳ lạ ) .
– Những Kết luận rút ra từ sự so sánh phải chân thực, mới mẻ và lạ mắt, có ích, giúp cho việc nhận thức sự vật ( hiện tượng kỳ lạ, yếu tố ) được sáng tỏ và thâm thúy hơn .

Trả lời:

a) – Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, tác giả sử dụng thao tác so sánh nhằm chỉ ra những điểm giống nhau giữa các hiện tượng thực tế.

– Trong đoạn Bàn về việc so sánh đức nhà Lí và nhà Lê trong Đại Việt sử kí của Lê Văn Hưu tác giả sử dụng thao tác so sánh nhằm mục đích chỉ ra sự khác nhau .

b) Thao tác so sánh gồm hai loại: so sánh giống nhau và so sánh khác nhau.

c) – Ý kiến cho rằng: “mọi sự so sánh đều khập khiễng” tuy cũng có ý đúng nhưng nó mang tính chất phiến diện và mang ý nghĩa tiêu cực nhiều hơn.

– Để thao tác so sánh hoàn toàn có thể thực thi đúng cách, ta cần chú ý quan tâm những điểm sau :
+ Những đối tượng người tiêu dùng được so sánh phải có mối tương quan với nhau về một mặt nào đó .
+ Sự so sánh phải dựa trên những tiêu chuẩn đơn cử, rõ ràng và có ý nghĩa quan trọng so với nhận thức thực chất của yếu tố .
+ Những Kết luận rút ra từ sự so sánh phải chân thực, mới lạ, có ích, giúp cho việc nhận thức sự vật được sáng tỏ và thâm thúy hơn .

III – LUYỆN TẬP

1. Câu 1 trang 134 Ngữ văn 10 tập 2

Tìm hiểu đoạn trích sau đây và cho biết :
– Tác giả muốn chứng minh điều gì ?
– Để làm rõ điều phải chứng tỏ, tác giả đã sử dụng những thao tác nghị luận hầu hết nào ?
– Cách dùng những thao tác nghị luận đó hay ở chỗ nào ?
Thơ Nôm Nguyễn Trãi đã tiếp thụ nhiều thành tựu của văn hóa truyền thống dân gian, văn học dân gian. Củ khoai, quả ổi, bè rau muống, luống dọc mùng, … vốn rất lạ lẫm với văn chương bác học đã được Nguyễn Trãi đưa vào thơ Nôm của mình một cách rất tự nhiên. Tục ngữ, thành ngữ, ca dao, những đặc thù thanh điệu tiếng Việt, toàn bộ những năng lực ấy của ngôn từ dân gian đã được Nguyễn Trãi khai thác một cách tài tình, để cho hình tượng thơ có nhiều sắc tố dân tộc bản địa và lời thơ có âm điệu phong phú và đa dạng. / … /
Viết về công dụng của một làn dân ca, một nét dân nhạc, Nguyễn Trãi đã có những phát hiện tài tình. Ông chài hát lên ba lần thì mặt hồ phủ khói lại rộng thêm ra. Chú chăn trâu thổi lên một tiếng sáo thì mặt trăng trên bầi trời được đẩy cao hơn. Không gian rộng thêm ra, lớn thêm lên. Văn nghệ hoàn toàn có thể và phải nâng con người lên một tầm vóc cao đẹp hơn là như vậy .
( Theo Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Trãi – nhà văn hóa lớn, trong Nguyễn Trãi, thơ và đời, NXB Văn hoc, TP. Hà Nội, 1997 )

Trả lời:

– Tác giả muốn chứng mình : Thơ Nôm Nguyễn Trãi đã tiếp thụ nhiều thành tựu của văn hóa truyền thống dân gian, văn học dân gian .
– Tác giả sử dụng thao tác nghị luận hầu hết là nghiên cứu và phân tích, ngoài những còn có thao tác quy nạp .
– Tác dụng của những thao tác : nghiên cứu và phân tích giúp xem xét cặn kẽ những phương diện của việc tiếp thụ thành tự văn hóa truyền thống dân gian ; quy nạp giúp nâng cao tầm tư tưởng của đoạn trích .

2. Câu 2 trang 134 Ngữ văn 10 tập 2

Viết một đoạn văn nghị luận sao cho đạt được những nhu yếu sau đây :
– Đề cập tới một yếu tố đang được đặt ra cấp thiết trong đời sống ( mục tiêu, động cơ học tập ; phòng chống tệ nạn xã hội ; đề phòng tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải, … ) .
– Cố gắng sử dụng có hiệu suất cao một hoặc nhiều thao tác nghị luận vừa được học .

Trả lời:

Ví dụ : Đoạn văn nghị luận về động cơ học tập .
Đều đến trường đúng giờ mỗi sáng, đều khoác trên vai túi balo sách vở và vật dụng học tập, đều bận rộn học tập thi tuyển, ấy vậy mà động lực thôi thúc những bạn học viên chưa hẳn đã giống nhau hay giống như tất cả chúng ta hằng nghĩ. Có bạn ra sức học tập, thi đua với bạn này bạn khác trong lớp vì tiềm năng là chiếc máy ipad cha mẹ đã hứa làm phần thưởng vào cuối kì học. Có bạn cày ngày cày đêm, cố gắng nỗ lực làm con ngoan trò giỏi vì sợ bị mắng, bị phê bình. Có bạn lại học chỉ đơn thuần vì yêu dấu những điều mới lạ, mê hoặc mà tri thức đem lại. Và có cả những bạn bước chân đến trường chỉ vì mình đang tuổi đi học và đến trường là nghĩa vụ và trách nhiệm, việc học là một điều gì đó nhàm chán và đơn điệu hết mức. Và còn biết bao động cơ khác ẩn sau mỗi bước chân học trò tới lớp .
Hoặc :
Mỗi năm, có hơn 4,8 triệu tấn chất thải nhựa được đẩy ra ngoài biển và đại dương. Những chất thải nhựa này hầu hết là túi nilon, khủng hoảng bong bóng, nắp chai, bật lửa, nút nhựa tổng hợp từ quần áo … Cụ thể, có khoảng chừng 580.000 phế phẩm từ nhựa trôi nổi trên diện tích quy hoạnh 1 km vuông nước biển và số lượng này đang ngày một tăng lên theo cấp số nhân. Nếu vào năm 1960, số lượng nhựa được phát hiện trong bụng của những loài chim biển chỉ khoảng chừng 5 % thì vào năm 2010, số lượng này đã tăng lên tới 80 %. Rác thải từ nhựa đặc biệt quan trọng nguy khốn so với sự sống của những sinh vật biển. Các sinh vật này không phân biệt được đâu là thức ăn, đâu là rác thải từ nhựa như túi nilon, chai lọ, … nên chúng ăn những loại phế phẩm này và nhanh gọn bị những chất độc trong nhựa giết chết. Do đó, tổng thể hãy cùng hành vi để bảo vệ môi trường tự nhiên chỉ bằng những việc làm thường ngày :
– Mang theo làn đi chợ .
– Sử dụng túi giấy thay vì túi nilon .
– Không sử dụng ống hút .
– Chuyển sang sử dụng nước uống trong chai thuỷ tinh thay vì nước trong chai nhựa .
– Phân loại rác và để rác đúng nơi lao lý .
Hoặc :
Mỗi năm có khoảng chừng 15.000 người chết vì tai nạn thương tâm giao thông vận tải. Đó là số lượng mà ông Khuất Việt Hùn – phó quản trị chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông vận tải vương quốc – cho biết tại lễ kí kết giữa văn phòng Ủy ban An toàn giao thông vận tải vương quốc và Bosch Nước Ta sáng ngày 20/09/2017. Theo ông Hùng, đơn cử trong 8 tháng đầu năm 2017, cả nước xảy ra 12.775 vụ tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải làm 5.422 người chết và 10.543 người bị thương. So với 8 tháng đầu năm năm nay, tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải giảm 859 vụ, giảm 318 người chết và giảm 1.226 người bị thương. Nguyên nhân chính gây ra những vụ tai nạn đáng tiếc nghiêm trọng chí là do ý thức của người dân khi tham gia giao thông vận tải. Số vụ tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải vẫn liên tục ngày càng tăng nếu không cải tổ ý thức cho người tham gia giao thông vận tải. Để khắc phục thực trạng này, cần tuyên truyền cho người dân thấy rõ những hậu quả nghiêm trọng của tai nạn thương tâm giao thông vận tải và phòng tránh bằng nhiều cách :
– Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông vận tải
– Chấp hành đúng và đủ luật giao thông vận tải
– Không lạng lách, đánh võng
– Không tụ tập, đua xe trái phép

Bài trước:

Bài tiếp theo:

Xem thêm :
Trên đây là phần Hướng dẫn Soạn bài Các thao tác nghị luận sgk Ngữ văn 10 tập 2 rất đầy đủ và ngắn gọn nhất. Chúc những em làm bài Ngữ văn thật tốt !
“ Bài tập nào khó đã có giaibaisgk.com “

Source: https://vietlike.vn
Category: Review

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button