Review

Thuyết minh về thể thơ lục bát | Văn mẫu 8

Hướng dẫn làm văn thuyết minh về thể thơ lục bát, nghiên cứu và phân tích đề, lập dàn ý chi tiết cụ thể và tìm hiểu thêm một số ít bài văn mẫu hay thuyết minh, ra mắt về thể thơ lục bát .

Tài liệu hướng dẫn thuyết minh về thể thơ lục bát do Đọc Tài Liệu tổng hợp và biên soạn gồm những gợi ý cho các em phân tích yêu cầu đề, tìm ý, lập dàn ý chi tiết và tham khảo thêm một số bài văn mẫu hay giới thiệu về thể thơ lục bát.

Hướng dẫn làm bài thuyết minh về thể thơ lục bát

1. Phân tích đề

– Yêu cầu: thuyết minh về thể thơ lục bát

– Dạng đề : thuyết minh về một thể loại văn học- Phạm vi tư liệu, dẫn chứng : những bài thơ, đoạn thơ trong những tác phẩm văn học thuộc thể loại lục bát .- Thao tác lập luận : lý giải, thuyết minh, phản hồi .

2. Hệ thống vấn đề, luận cứ

Luận điểm 1: Tìm hiểu khái niệm và nguồn gốc của thể thơ lục bát

Luận điểm 2: Đặc điểm của thể lục bát

+ Số câu, số tiếng+ Cách gieo vần+ Phối thanh+ Nhịp và đối+ Trường hợp ngoại lệ

Luận điểm 3: Các quy luật làm nên thơ lục bát

Luận điểm 4: Công dụng của thơ lục bát.

>>> Tham khảo hướng dẫn soạn bài Thuyết minh về một thể loại văn học

3. Lập dàn ý chi tiết cụ thể

a) Mở bài

– Giới thiệu khái quát về đối tượng người dùng cần thuyết minh : thể thơ lục bát .Ví dụ : Trong tổng thể những thể loại văn học được sáng tác bằng tiếng Việt, hoàn toàn có thể nói lục bát là thể thơ thuần dân tộc bản địa nhất. Nó là phát minh sáng tạo riêng của người Việt và vì vậy, một cách tự nhiên nó có năng lực diễn đạt một cách đắc địa nhất tâm hồn của con người đất Việt. Những siêu phẩm của dân tộc bản địa đều kết tinh trên cơ sở thể loại văn học này .

b) Thân bài

* Khái niệm và nguồn gốc của thể thơ lục bát

– Thể thơ lục bát là thể thơ do người Việt sáng tạo ra với một cặp câu thơ cơ bản gồm một câu 6 âm tiết và một câu 8 âm tiết, phối vần với nhau, không hạn chế số câu trong một bài thơ.

– Nguồn gốc : Thể thơ lục bát Open khi nào vẫn chưa có địa thế căn cứ xác đáng để chứng tỏ. Một số quan điểm cho rằng lục bát trong nhiều tác phẩm văn học viết vào thế kỷ XVI còn chưa ngặt nghèo cả về phối thanh lẫn vần luật nên có lẽ thể thơ lục bát mới Open trong quy trình tiến độ này .

* Đặc điểm của thể lục bát

– Số câu, số tiếng :+ Số dòng : Một câu gồm hai dòng ( một cặp ) gồm : Một dòng có sáu tiếng và một dòng có tám tiếng .+ Số câu : Không số lượng giới hạn nhưng khi kết thúc phải dừng lại ở câu tám tiếng .+ Một bài thơ lục bát : hoàn toàn có thể có một câu, hai câu, ba câu hay hoàn toàn có thể có nhiều câu nối dài .- Cách gieo vần :+ Âm tiết cuối của dòng sáu tiếng hiệp vần với âm tiết thứ sáu của dòng tám tiếng theo từng cặp. Âm tiết cuối của dòng tám tiếng lại hiệp vần với âm tiết thứ sáu của dòng sáu tiếng tiếp nối đuôi nhau. Cứ thế luân chuyển như vậy cho đến hết bài .+ Vần cuối dòng là vần chân, vần ở giữa dòng là vần lưng .- Phối thanh :+ Có sự đối xứng luân phiên B – T – B ở những tiếng 2, 4, 6 trong dòng thơ, trái chiều âm vực trầm bổng ở tiếng thứ 6 và thứ 8 dòng bát .+ Tiếng thứ 4 bắt buộc là trắc, những tiếng 2, 6, 8 phải là bằng .+ Các tiếng thứ một, ba, năm, bảy của cả hai câu sáu tiếng, tám tiếng và âm tiết thứ hai ( của cả hai câu ) hoàn toàn có thể linh động tùy ý về bằng trắc .- Nhịp và đối :+ Nhịp chẵn dựa vào tiếng có thanh không đổi ( trừ 2,4,6 ), nhịp 2/2/2+ Thơ lục bát không nhất thiết phải sử dụng phép đối. Nhưng đôi lúc để làm điển hình nổi bật một ý nào đó, người làm thơ hoàn toàn có thể sử dụng tiểu đối trong từng cặp hoặc từng câu thơ .- Trường hợp ngoại lệ :+ Biến thể lục bát rất phong phú, hoàn toàn có thể chia làm ba loại là sai khác về số âm tiết ( số chữ tăng lên ), về niêm luật ( tiếng thứ hai hoàn toàn có thể là thanh trắc ) và về vần ( hoàn toàn có thể gieo vần trắc ) hoặc tổng hợp của hai trong ba loại trên .

* Các quy luật làm nên thơ lục bát

– Các tiếng mang thanh huyền và thanh ngang được gọi là thanh bằng ; mang thanh sắc, hỏi, ngã, nặng được gọi là thanh trắc .

– Số câu: tối thiểu là hai câu và không giới hạn

– Các tiếng thứ 2, 6, 8 mang thanh bằng, tiếng thứ 4 mang thanh trắc, còn lại hoàn toàn có thể tùy ý .- Đuôi câu lục vần với tiếng thứ sáu của câu bát, đuôi câu bát vần với đuôi câu lục sau .- Nếu tiếng thứ sáu của câu bát là thanh ngang ( dương bình ) thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền ( âm bình ) và ngược lại .- Vần của thơ lục bát cũng giống như vần trong thơ nói chung, gồm có hai loại là vần chính ( giống nhau phụ âm cuối, khác phụ âm đầu ) và vần thông ( âm na ná nhau ) .

* Công dụng của thơ lục bát

– Phản ánh và cô kết trung thành với chủ những phẩm chất thẩm mĩ của Tiếng Việt .- Cách gieo vần và phối thanh, ngắt nhịp giản dị và đơn giản mà biến hoá vô cùng linh động, phong phú và đa dạng và phong phú làm cho thơ lục bát dồi dào năng lực diễn đạt .

c) Kết bài

– Khái quát lại vị trí của thơ lục bát trong nền văn học Nước Ta .

4. Sơ đồ tư duy thuyết minh về thể lục bát

Sơ đồ tư duy thuyết minh về thể thơ lục bát lớp 8

Xem thêm : Thuyết minh một thể loại văn học : Ca dao

Một số bài văn mẫu hay thuyết minh về thể thơ lục bát

Thuyết minh về thể lục bát mẫu số 1:

Văn học Nước Ta chịu ảnh hưởng tác động nhiều từ văn học Trung Quốc nhưng không do đó mà dân tộc bản địa ta không phát minh sáng tạo ra được những tác phẩm văn chương và những thể loại văn chương giá trị cao. Một trong số những sáng tác đặc biệt quan trọng của nền văn học dân tộc bản địa và chính là thể thơ giản dị và đơn giản – lục bát .Lục bát là một thể thơ của dân tộc bản địa ta nhưng thời gian đúng chuẩn thơ lục bát sinh ra từ khi nào và bắt nguồn từ đâu vẫn chưa có lời giải đáp. Tuy nhiên những điều tra và nghiên cứu tới thời gian hiện tại thường nghiêng theo hướng lục bát bắt nguồn từ văn học dân gian .Thơ lục bát ngay từ tên gọi đã cho ta biết số tiếng trong mỗi câu. Thơ gồm những cặp, mỗi cặp lục bát sẽ gồm có hai câu, một câu sáu chữ ( tiếng ) và một câu tám chữ ( tiếng ). Về cách gieo vần, thơ lục bát vừa gieo vần chân cũng vừa gieo vần sống lưng. Tiếng cuối của lục sẽ vẫn với đến thứ sáu của bát và tiếng cuối của câu bát sẽ vần với tiếng cuối của câu lục bên dưới. Một bài thơ lục bát thường sẽ có số câu chẵn. Thơ lục bát có tuân thủ theo luật bằng trắc, tức có sự lao lý về thanh. Giữa những tiếng 2, 4, 6 của câu lục sẽ lần lượt mang thanh ( bằng – trắc – bằng ), còn so với những tiếng thứ 2, 4, 6, 8 của câu bát thường sẽ là ( bằng – trắc – bằng – bằng ) :“ Đầu lòng ( B ) hai ả ( T ) tố nga ( B )Thúy Kiều ( B ) là chị ( T ) em là ( B ) Thúy Vân ( B ) ”

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Thơ lục bát có cách ngắt nhịp rất là linh động, nhưng thường sẽ ngắt nhịp chẵn, có nhiều bài thơ ngắt nhịp 2/2/2. Khi miêu tả tình cảm đau thương, buồn bã, lục bát sẽ được ngắt theo nhịp 4/4. Đôi lúc để nhấn mạnh vấn đề, người ta cũng hoàn toàn có thể đưa lục bát theo cách ngắt nhịp 3/3 so với câu sáu chữ và 3/5 so với câu tám chữ. Có thể thấy, đây là một thể thơ tương đối tự do và linh động trong cách ngắt nhịp .

Bên cạnh những thể thơ lục bát truyền thống còn có những thể thơ lục bát biến thể, tức có sự biến đổi nhất định về âm tiết hay về cách hiệp vần. Thơ lục bát là một thể thơ giản dị và dễ tiếp nhận đối với mỗi người, đây cũng là một thể thơ diễn đạt được hầu hết những cung bậc cảm xúc của con người. Những tác phẩm lớn của dân tộc đều được làm bằng thể thơ này như Truyện Kiều hay truyện Lục Vân Tiên. Một số tác giả văn học hiện đại cũng rất ưa chuộng thể thơ này như Tố Hữu, Nguyễn Bính,…

Những bài thơ được làm theo thể thơ lục bát rất thân thiện và gắn bó với nhân dân, thuận tiện tiếp cận, rất dễ để thuộc, để nhớ so với những những tầng lớp nhân dân có trình độ học vấn chưa cao. Chính thế cho nên, đây là một thể thơ phổ cập trong đời sống nhân dân lao động .Dù có sự sinh ra cũng như gia nhập của rất nhiều những thể loại văn học khác, nhưng thơ lục bát sẽ vẫn sẽ giữ được vị trí quan trọng của nó trong lòng mỗi người. Điều đó được khẳng định chắc chắn là bởi mỗi dịp lễ tết, thường thì tất cả chúng ta sẽ luôn được nghe rất nhiều những bài thơ tự sáng tác bởi những người dân làm theo thể thơ này. Mỗi tất cả chúng ta cần trân quý, gìn giữ, phát huy thể thơ này bởi đó là một thể thơ mang truyền thống và dấu ấn của dân tộc bản địa Nước Ta .

>>> Tham khảo đề văn tương tự: Thuyết minh về thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật

Thuyết minh về thể lục bát mẫu số 2:

Trong nền văn học đồ sộ của Nước Ta, để tạo ra sự những tác phẩm thực sự có giá trị không hề kể đến công lao của những hình thức thơ mà những nhà thơ, nhà văn đã lựa chọn làm vật liệu cho tác phẩm của mình. Nếu nói nội dung là phần hồn của bài thơ, bài văn thì hình thức thơ lại được xem là phương tiện đi lại truyền tải để những nội dung ấy, ý niệm của tác giả hoàn toàn có thể đến được với bạn đọc. Một trong những thể thơ được xem là mang đậm sắc tố của dân tộc bản địa Nước Ta hoàn toàn có thể kể đến là thể thơ lục bát .So với nền văn học già truyền kiếp như nền văn học Trung Quốc, nền văn học Nước Ta hoàn toàn có thể coi là non trẻ hơn. Nhưng qua bao thế hệ người Nước Ta luôn có ý thức trong việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa truyền thống của quả đât, sau đó tiếp thu, tinh lọc một cách có phát minh sáng tạo vào Nước Ta, sự tinh lọc này trọn vẹn phát minh sáng tạo, bởi người Nước Ta ta chỉ tiếp thu những cái tương thích nhất với vương quốc, dân tộc bản địa mình, và sự thừa kế đó không phải sao chép mà là phát minh sáng tạo. Nhìn lại quy trình tiếp thu ấy ta hoàn toàn có thể thấy được bản lĩnh dân tộc bản địa của con người Nước Ta .Xét về thể loại và những hình thức thơ trong văn học, người Nước Ta bên cạnh tiếp thu của người Trung Quốc như thể thơ Cổ Phong hay thơ Đường Luật. Bên cạnh đó, ông cha ta cũng phát minh sáng tạo riêng cho dân tộc bản địa mình những thể thơ độc lạ, mang đậm sắc tố, văn hóa truyền thống của dân tộc bản địa Nước Ta, như thể thơ tuy nhiên thất lục bát hay thể thơ lục bát đã trở nên vô cùng quen thuộc trong văn học Nước Ta. Trong đó, thể thơ lục bát được nhiều nhà thơ lựa chọn làm vật liệu để thiết kế xây dựng nên những tác phẩm văn chương của mình, cũng là kiến thiết xây dựng nên những bài văn mang đậm niềm tin dân tộc bản địa nhất .Thơ lục bát là thể thơ gồm có có hai phần câu sáu ( câu lục ) và câu tám ( câu bát ) tiếp nối đuôi nhau nhau. Thông thường một bài thơ lục bát thường được khởi đầu bằng câu lục và kết thúc bằng câu bát. Về số lượng câu trong một bài thơ lục bát không hề bị số lượng giới hạn khắt khe như những bài thơ đường luật hay thể thơ tuy nhiên thất lục bát. Một bài thơ lục bát hoàn toàn có thể gồm có hai hoặc bốn câu như :“ Anh đi anh nhớ quê nhàNhớ canh rau muống nhớ cà dầm tươngNhớ ai dãi nắng dầm sươngNhớ ai tát nước bên đường hôm nao ”Hoặc cũng hoàn toàn có thể lê dài ra hàng nghìn câu thơ, mà nổi bật nhất mà ta hoàn toàn có thể kể đến, đó chính là siêu phẩm “ Đoạn trường tân thanh ” ( Truyện Kiều ) của đại thi hào Nguyễn Du ( gồm 3253 câu, trong đó gồm 1627 câu lục và 1627 câu bát ). Số lượng câu thơ trọn vẹn nhờ vào vào nội dung và ý đồ mà nhà văn muốn truyền tải đến những fan hâm mộ .

Về cách gieo vần, thơ Lục bát tuy không bị giới hạn bởi những luật lệ nghiêm ngặt như thể thơ Đường luật nhưng vẫn phải đảm bảo những yếu tố cơ bản. Cụ thể là trong một bài thơ lục bát thì câu thơ cuối của câu lục phải vần với câu thơ thứ sáu của câu bát. Tương tự, câu cuối của câu bát phải hiệp vần với câu cuối của câu lục. Có thể lấy một ví dụ trong bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu như:

“ Mình về mình có nhớ ta ?Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng .Mình về mình có nhớ khôngNhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn .Những câu thơ trên bộc lộ được tình cảm thiết tha, gắn bó của nhà thơ Tố Hữu với chiến khu Việt Bắc. Nhưng ở đây ta chăm sóc đến cách gieo vần của bốn câu thơ này. Như ta thấy, câu thơ cuối của câu lục kết thúc là chữ “ ta ” thì trong câu thơ thứ tám của câu bát được hiệp vần bằng từ “ tha ”. Tương tự, câu bát kết thúc bằng vần “ ông ” thì câu cuối của câu lục lại được hiệp vần bằng từ “ không ”. Chính vì bảo vệ những quy tắc trên mà những câu thơ lục bát đọc lên rất dễ nhớ, dễ hiểu, dù đọc một lần thì người đọc cũng hoàn toàn có thể hoàn toàn có thể đọc lại .Về thanh điệu của bài thơ lục bát ta hoàn toàn có thể thấy, chữ thứ hai và chữ thứ sáu của câu bát thì đều là vần bằng, nhưng nhu yếu đặt ra ở đây là chúng không được cùng một thanh. Nếu chữ thứ sáu là thanh không có dấu, hay còn gọi là phù bình thì chữ thứ tám phải thuộc thanh trầm bình. Ví dụ đơn cử như trong bài ca dao sau :“ Trong đầm gì đẹp bằng senLá xanh bông trắng lại chen nhị vàngNhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”

Như vậy, ta hoàn toàn có thể thấy một cách khái quát về định nghĩa cũng như những đặc thù, những luật lệ cơ bản trong một bài thơ lục bát. Qua đó ta cũng phần nào hiểu được cách mà những nhà thơ phát minh sáng tạo ra một tác phẩm văn chương, đó là cả một quy trình, vừa bộc lộ được năng lực, vừa bộc lộ được tư duy nhạy bén của những thi sĩ .- / –

Trên đây là những gợi ý chi tiết để làm một bài văn thuyết minh về thể thơ lục bát cùng với hai bài văn mẫu dành cho các em tham khảo để làm bài tốt hơn. Chúc các em học tốt môn Văn !

Source: https://vietlike.vn
Category: Review

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button