Giải Bài ✅ (ĐÃ XÁC MINH)

Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất – Tài liệu text

Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (27.65 KB, 2 trang )

Sự chuyển hoá vật chất trong tế bào bao gồm tất cả các phản ứng sinh hoá diễn ra
trong tế bào của cơ thể sống. Đó là các phản ứng phân giải các chất sống đặc trưng của
tế bào thành các chất đơn giản đồng thời giải phóng năng lượng và các phản ứng tổng
hợp các chất sống đặc trưng của tế bào đồng thời tích luỹ năng lượng. Sau đây chúng
ta sẽ lần lượt nghiên cứu các nội dung đó.
I. ENZIM VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ENZIM
* Dựa vào kiến thức đã được học trong chương trình Sinh học 8, hãy cho biết thế nào là sự
chuyển hoá vật chất? Sự chuyển hoá vật chất ở tế bào bao gồm những quá trình nào?
Hiện tượng cơ thể lấy một số chất từ môi trường kiến tạo nên sinh chất của mình và thải ra
ngoài những chất cặn bã, được gọi là sự trao đổi chất. Quá trình trao đổi chất bao gồm
nhiều khâu chuyển hoá trung gian. Mỗi chuyển hoá trung gian là một mắt xích của một
trong hai quá trình cơ bản: đồng hoá và dị hoá.
1. Cấu trúc của enzim
Enzim là một chất xúc tác sinh học được tạo ra bởi cơ thể sống. Enzim có bản chất là
prôtêin. Ngoài ra, một số enzim còn có thêm một phần tử hữu cơ nhỏ gọi là côenzim. Chất
chịu tác dụng của enzim tương ứng gọi là cơ chất. Trong phân tử enzim có vùng cấu trúc
không gian đặc biệt chuyên liên kết với cơ chất được gọi là trung tâm hoạt động. Cấu hình
không gian này tương thích với cấu hình không gian của cơ chất, nhờ vậy cơ chất liên kết
tạm thời với enzim và bị biến đổi tạo sản phẩm.
Các dạng tồn tại của enzim trong tế bào: Nhiều enzim hoà tan trong tế bào chất, một số
enzim liên kết chặt chẽ với những bào quan xác định của tế bào.
2. Cơ chế tác động của enzim
Enzim làm giảm năng lượng hoạt hoá của phản ứng sinh hoá bằng cách tạo nhiều phản ứng
trung gian. Ví dụ: hệ thống:
Có chất xúc tác X tham gia phản ứng thì các phản ứng có thể tiến hành theo các giai đoạn
sau:
Thoạt đầu, enzim liên kết với cơ chất để tạo hợp chất trung gian (enzim – cơ chất). Cuối
phản ứng, hợp chất đó sẽ phân giải để cho sản phẩm cảu phản ứng và giải phóng enzim
nguyên vẹn. Enzim được giải phóng lại có thể xúc tác phản ứng với cơ chất mới cùng loại.
3. Đặc tính của enzim
– Hoạt tính mạnh: Bình thường ở nhiệt độ cơ thể, trong 1 phút 1 phân tử enzim catalaza có

thể phân huỷ được 5 triệu phân tử cơ chất perôxi hiđrô.
– Tính chuyên hoá cao: Urêaza chỉ phân huỷ urê trong nước tiểu, mà không tác dụng lên bất
cứ chất nào khác.
4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt tính của enzim
– Nhiệt độ:
Tốc độ của phản ứng enzim chịu ảnh hưởng của nhiệt độ. Mỗi enzim có một nhiệt độ tối ưu
(tại nhiệt độ này enzim có hoạt tính cao nhất). Ví dụ: đa số các enzim ở tế bào của cơ thể
người hoạt động tối ưu ở khoảng nhiệt độ 35-40 độ C, nhưng enzim của vi khuẩn suối nước
nóng lại hoạt động tốt nhất ở 70 độ C hoặc cao hơn. Khi chưa đạt đến nhiệt độ tối ưu của
enzim thì sự gia tăng nhiệt độ sẽ làm tăng tốc độ phản ứng enzim. Tuy nhiên, khi đã qua
nhiệt độ tối ưu của enzim thì sự gia tăng nhiệt độ sẽ làm giảm tốc độ phản ứng và có thể
enzim bị mất hoàn toàn hoạt tính.
– Độ pH:
Mỗi enzim có pH tối ưu riêng. Đa số enzim có pH tối ưu từ 6 đến 8. Có enzim hoạt động tối
ưu trong môi trường axit như pepsin (enzim có trong dạ dày) hoạt động tối ưu ở pH=2.
– Nồng độ cơ chất:
Với một lượng enzim xác định, nếu tăng dần lượng cơ chất trong dung dịch thì thoạt đầu
hoạt tính của enzim tăng dần nhưng đến một lúc nào đó thì sự gia tăng về nồng độ cơ chất
cũng không làm tăng hoạt tính của enzim. Đó là vì tất cả các trung tâm hoạt động của
enzim đã được bão hoà bởi cơ chất.
– Nồng độ enzim:
Với một lượng cơ chất xác định, nồng độ enzim càng cao thì tốc độ phản ứng xảy ra càng
nhanh. Tế bào có thể điều hoà tốc độ chuyển hoá vật chất bằng việc tăng giảm nồng độ
enzim trong tế bào.
– Chất ức chế enzim:
Một số chất hoá học có thể ức chế hoạt động của enzim nên tế bào khi cần ức chế enzim
nào đó cũng có thể tạo ra các chất ức chế đặc hiệu cho enzim ấy. Một số chất độc hại từ môi
trường như thuốc trừ sâu DDT là những chất ức chế một số enzim quan trọng của hệ thần
kinh người và động vật.
II. VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT

Nhờ enzim mà các quá trình sinh hóa trong cơ thể sống xảy ra rất nhạy với tốc độ lớn trong
điều kiện sinh lí bình thường. Khi có enzim xúc tác, tốc độ của một phản ứng có thể tăng
hàng triệu lần. Nếu tế bào không có các enzim thì các hoạt động sống không thể duy trì
được vì tốc độ của các phản ứng sinh hoá xảy ra quá chậm.
Tế bào có thể tự điều chỉnh quá trình chuyển hoá vật chất để thích ứng với môi trường bằng
cách điều chỉnh hoạt tính của các loại enzim. Một trong các cách điều chỉnh hoạt tính của các
enzim khá hiệu quả và nhanh chóng là sử dụng các chất ức chế hoặc hoạt hoá enzim. Các
chất ức chế đặc hiệu khi liên kết với enzim sẽ làm biến đổi cấu hình của enzim làm cho
enzim không thể liên kết được với cơ chất. Ngược lại, các chất hoạt hoá khi liên kết với
enzim sẽ làm tăng hoạt tính của enzim.
Ức chế ngược là kiểu điều hoà trong đó sản phẩm của con đường chuyển hoá quay lại tác
động như một chất ức chế, làm bất hoạt enzim xúc tác cho phản ứng ở đầu của con đường
chuyển hoá.
Khi một enzim nào đó trong tế bào không được tổng hợp hoặc bị bất hoạt thì không những
sản phẩm không được tạo thanh mà cơ chất của enzim đó cũng sẽ bị tích luỹ lại gây độc cho
tế bào hoặc có thể được chuyển hoá theo con đường phụ thành các chất độc gây nên các
triệu chứng bệnh lí. Các bệnh như vậy ở người được gọi là bệnh rối loạn chuyển hoá.
Enzim là chất xúc tác sinh học có thành phần cơ bản là prôtêin. Vai trò của enzim là làm
giảm năng lượng hoạt hoá của các chất tham gia phản ứng, do đó làm tăng tốc độ của phản
ứng. Mỗi enzim thường chỉ xúc tác cho một hay vài phản ứng. Hoạt tính của enzim có thể bị
ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ, pH, nồng độ cơ chất…
Tế bào có thể thông qua việc điều khiển sự tổng hợp các enzim hay ức chế hoặc hoạt hoá
các enzim để điều hoà quá trình chuyển hoá vật chất trong tế bào.
thể phân huỷ được 5 triệu phân tử cơ chất perôxi hiđrô. – Tính chuyên hoá cao : Urêaza chỉ phân huỷ urê trong nước tiểu, mà không công dụng lên bấtcứ chất nào khác. 4. Các tác nhân tác động ảnh hưởng tới hoạt tính của enzim – Nhiệt độ : Tốc độ của phản ứng enzim chịu tác động ảnh hưởng của nhiệt độ. Mỗi enzim có một nhiệt độ tối ưu ( tại nhiệt độ này enzim có hoạt tính cao nhất ). Ví dụ : hầu hết những enzim ở tế bào của cơ thểngười hoạt động giải trí tối ưu ở khoảng chừng nhiệt độ 35-40 độ C, nhưng enzim của vi trùng suối nướcnóng lại hoạt động giải trí tốt nhất ở 70 độ C hoặc cao hơn. Khi chưa đạt đến nhiệt độ tối ưu củaenzim thì sự ngày càng tăng nhiệt độ sẽ làm tăng vận tốc phản ứng enzim. Tuy nhiên, khi đã quanhiệt độ tối ưu của enzim thì sự ngày càng tăng nhiệt độ sẽ làm giảm vận tốc phản ứng và có thểenzim bị mất trọn vẹn hoạt tính. – Độ pH : Mỗi enzim có pH tối ưu riêng. Đa số enzim có pH tối ưu từ 6 đến 8. Có enzim hoạt động giải trí tốiưu trong thiên nhiên và môi trường axit như pepsin ( enzim có trong dạ dày ) hoạt động giải trí tối ưu ở pH = 2. – Nồng độ cơ chất : Với một lượng enzim xác lập, nếu tăng dần lượng cơ chất trong dung dịch thì thoạt đầuhoạt tính của enzim tăng dần nhưng đến một lúc nào đó thì sự ngày càng tăng về nồng độ cơ chấtcũng không làm tăng hoạt tính của enzim. Đó là vì toàn bộ những TT hoạt động giải trí củaenzim đã được bão hoà bởi cơ chất. – Nồng độ enzim : Với một lượng cơ chất xác lập, nồng độ enzim càng cao thì vận tốc phản ứng xảy ra càngnhanh. Tế bào hoàn toàn có thể điều hoà vận tốc chuyển hoá vật chất bằng việc tăng giảm nồng độenzim trong tế bào. – Chất ức chế enzim : Một số chất hoá học hoàn toàn có thể ức chế hoạt động giải trí của enzim nên tế bào khi cần ức chế enzimnào đó cũng hoàn toàn có thể tạo ra những chất ức chế đặc hiệu cho enzim ấy. Một số chất ô nhiễm từ môitrường như thuốc trừ sâu DDT là những chất ức chế một số ít enzim quan trọng của hệ thầnkinh người và động vật hoang dã. II. VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤTNhờ enzim mà những quy trình sinh hóa trong khung hình sống xảy ra rất nhạy với vận tốc lớn trongđiều kiện sinh lí thông thường. Khi có enzim xúc tác, vận tốc của một phản ứng hoàn toàn có thể tănghàng triệu lần. Nếu tế bào không có những enzim thì những hoạt động giải trí sống không hề duy trìđược vì vận tốc của những phản ứng sinh hoá xảy ra quá chậm. Tế bào hoàn toàn có thể tự kiểm soát và điều chỉnh quy trình chuyển hoá vật chất để thích ứng với môi trường tự nhiên bằngcách kiểm soát và điều chỉnh hoạt tính của những loại enzim. Một trong những cách kiểm soát và điều chỉnh hoạt tính của cácenzim khá hiệu suất cao và nhanh gọn là sử dụng những chất ức chế hoặc hoạt hoá enzim. Cácchất ức chế đặc hiệu khi link với enzim sẽ làm đổi khác thông số kỹ thuật của enzim làm choenzim không hề link được với cơ chất. Ngược lại, những chất hoạt hoá khi link vớienzim sẽ làm tăng hoạt tính của enzim. Ức chế ngược là kiểu điều hoà trong đó loại sản phẩm của con đường chuyển hoá quay lại tácđộng như một chất ức chế, làm bất hoạt enzim xúc tác cho phản ứng ở đầu của con đườngchuyển hoá. Khi một enzim nào đó trong tế bào không được tổng hợp hoặc bị bất hoạt thì không nhữngsản phẩm không được tạo thanh mà cơ chất của enzim đó cũng sẽ bị tích luỹ lại gây độc chotế bào hoặc hoàn toàn có thể được chuyển hoá theo con đường phụ thành những chất độc gây nên cáctriệu chứng bệnh lí. Các bệnh như vậy ở người được gọi là bệnh rối loạn chuyển hoá. Enzim là chất xúc tác sinh học có thành phần cơ bản là prôtêin. Vai trò của enzim là làmgiảm nguồn năng lượng hoạt hoá của những chất tham gia phản ứng, do đó làm tăng vận tốc của phảnứng. Mỗi enzim thường chỉ xúc tác cho một hay vài phản ứng. Hoạt tính của enzim hoàn toàn có thể bịảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ, pH, nồng độ cơ chất … Tế bào hoàn toàn có thể trải qua việc tinh chỉnh và điều khiển sự tổng hợp những enzim hay ức chế hoặc hoạt hoácác enzim để điều hoà quy trình chuyển hoá vật chất trong tế bào .

VIETLIKE.VN

CEO: Công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông Ez Media.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button